Ալան Սթերնը՝ Պլուտոնի, Տիեզերքում կյանքի որոնումների և անհայտը բացահայտելու մասին

3 Min Read

2006 թվականի հունվարի 19-ին New Horizons («Նոր հորիզոններ») տիեզերանավը մեկնարկեց Երկրից՝ ուսումնասիրելու Արեգակնային համակարգի հեռավոր հատվածները և հասնելու Պլուտոնին։ Ավելի քան ինը տարի ճանապարհ անցնելուց հետո՝ 2015 թվականի հուլիսի 14-ին, այն հասավ նպատակակետին ու Երկիր ուղարկեց Պլուտոնի առաջին մոտիկ լուսանկարները՝ բացահայտելով նրա սառցապատ լեռներն ու անսովոր լանդշաֆտները։

ՆԱՍԱ-ի առաքելության գլխավոր գիտական ղեկավար Ալան Սթեռնի համար այս հաջողության ամենահիշարժան կողմը ոչ միայն գիտական բացահայտումն էր, այլև այն ուրախությունը, որ առաքելությունը պարգևեց մարդկանց։ Նույնիսկ տարիներ անց անծանոթները մոտենում են նրան օդանավակայաններում և շնորհակալություն հայտնում կատարված աշխատանքի համար։

New Horizons-ը շարունակում է ճանապարհը Կոյպերի գոտու արտաքին հատվածում։ Այն ամեն օր ազդանշաններ է ուղարկում Երկիր, իսկ գիտնականները հույս ունեն, որ տիեզերանավը դեռ մոտ 15 տարի կկարողանա լուսանկարներ փոխանցել։ Սթեռնի խոսքով՝ մի քանի տարի անց սարքը դուրս կգա Կոյպերի գոտուց, եթե պարզվի, որ այդ տարածքն ավելի մեծ չէ, քան ներկայում կարծում են։

Սթեռնը Պլուտոնին մոլորակ է համարում՝ ընդգծելով, որ մոլորակագետների մեծ մասը փոքր մոլորակներն էլ է այդպես անվանում։ «Գաճաճ» բառը, նրա բացատրությամբ, պարզապես ցույց է տալիս մարմնի փոքր չափը, ինչպես Արեգակն էլ է գաճաճ աստղ համարվում՝ առանց աստղ լինելուց դադարելու։

Գիտնականին Տիեզերքի ուսումնասիրության մեջ ամենից շատ ոգեշնչում է մարդկանց և հասարակության համար ավելի լավ ապագա ստեղծելու հնարավորությունը։ Նա կարծում է, որ մարդկության կյանքի ընթացքում Տիեզերքում, հնարավոր է՝ նույնիսկ Արեգակնային համակարգում, կյանք հայտնաբերենք, սակայն դրա համար անհրաժեշտ են իրական տվյալներ։ Սթեռնը նաև չի բացառում, որ Տիեզերքում բազմաթիվ այլ բանական կյանքի ձևեր կան։ Մինչև հետազոտությունները հստակ պատասխան տան, մենք դեռ չգիտենք՝ ինչպես է առաջացել կյանքը և ինչ տարածում ունի այն։

Նրա խոսքով՝ մարդկային հետաքրքրասիրությունը վաղուց է նպաստում տեխնոլոգիական առաջընթացին։ Տիեզերական հետազոտություններն օգնել են զարգացնել արբանյակային կապը, հետևել սպառազինությունների վերահսկողությանը և ուսումնասիրել Երկրի մթնոլորտում աղտոտվածության հետևանքով առաջացող փոփոխությունները։ Սթեռնը հույս ունի, որ ապագայում արդյունաբերության զգալի մասը հնարավոր կլինի տեղափոխել Տիեզերք՝ ավելի լավ պաշտպանելով մեր մոլորակը։

21-րդ դարի ամենամեծ գիտական նվաճման մասին հարցին նա պատասխանել է՝ հավանաբար արհեստական բանականության ստեղծումն է։

Պլուտոնի ուսումնասիրությունը ցույց տվեց, որ հեռավոր երկնային մարմինների մասին մեր պատկերացումները կարող են փոխվել, երբ դրանց դիտարկում ենք մոտ տարածությունից։ New Horizons-ի առաքելությունը նաև հիշեցնում է, որ գիտական արդյունքը միայն մասնագետների համար չէ․ այն կարող է հետաքրքրություն առաջացնել հասարակության լայն շրջանակներում և մարդկանց ստիպել նոր հարցեր տալ Տիեզերքի մասին։

Սթեռնի խոսքում առանձնանում է մեկ կարևոր տարբերություն՝ Տիեզերքում կյանքի գոյության հավանականությունը դեռ ապացույց չէ։ Գիտնականը հնարավոր է համարում կյանքի հայտնաբերումը, բայց միաժամանակ ընդունում է, որ անհրաժեշտ են տվյալներ։ Սա է գիտական որոնումների հիմնական դժվարությունը. հետաքրքիր վարկածը դեռ պետք է ստուգել դիտարկումներով։ Իսկ Տիեզերքի ուսումնասիրության գործնական արդյունքները՝ կապից մինչև Երկրի մթնոլորտի փոփոխությունների դիտարկումը, ցույց են տալիս, որ այդ որոնումները կապ ունեն նաև մեր առօրյա կյանքի հետ։

Share This Article