Իրանը յոթ պայման է ներկայացրել Հորմուզի նեղուցի բացման համար

3 Min Read

Իրանի և Օմանի միջև Հորմուզի նեղուցով նավարկության հարցերի շուրջ ձեռք բերված պայմանավորվածությունները դեռ չեն նշանակում, որ նեղուցը կբացվի։ Այս մասին իրանական բանակցային խմբին մոտ կանգնած աղբյուրը հայտնել է Tasnim գործակալության հետ զրույցում։

Աղբյուրի խոսքով՝ Իրանը միջնորդների միջոցով ամերիկյան կողմին փոխանցել է Հորմուզի նեղուցի բացման յոթ պայման, որոնց բովանդակությունը, սակայն, չի բացահայտել։ Նա նշել է, որ այդ պայմանները հավանության են արժանացել իսլամական հանրապետության բարձրագույն ղեկավարության կողմից, և նեղուցը փակ կմնա մինչև դրանց կատարումը։

Գործակալության զրուցակիցը նաև հայտնել է, որ ինտենսիվ տեխնիկական և դիվանագիտական բանակցություններից հետո Թեհրանն ու Մասկատը օգոստոսի վերջին հասել են վերջնական պայմանավորվածության, և առաջիկայում նախատեսվում է դրա մասին հայտարարել Պարսից ծոցի երկրների արտաքին գործերի նախարարների ներկայությամբ։

Աղբյուրն ընդգծել է, որ համաձայնագիրը կնքվել է բացառապես Իրանի և Օմանի միջև։ Տարածաշրջանի մյուս երկրները, ինչպես նաև Իրաքը, առաջիկա հանդիպմանը ներկա կլինեն միայն համաձայնեցված երթուղիներին և տարանցման պայմաններին ծանոթանալու համար։

Ձեռք բերված պայմանավորվածությունների համաձայն՝ սահմանվել են Պարսից ծոց մուտք գործելու և այնտեղից դուրս գալու նոր երթուղիներ Հորմուզի նեղուցով։ Մուտքի երթուղին ամբողջությամբ կանցնի Իրանի տարածքային ջրերով, իսկ ելքի երթուղու մի մասը նույնպես կլինի իրանական ջրերում։ Այս երթուղիներով տարանցումը կիրականացվի Իրանի կողմից սահմանված արձանագրություններին համապատասխան։

Պայմանավորվածության իրականացման դեպքում հարավային երթուղին, որի բացմանը նախկինում ձգտում էր ԱՄՆ-ը, և որը դարձել էր լարվածության հիմնական աղբյուրներից մեկը, կփակվի։ Միևնույն ժամանակ, աղբյուրը հատուկ ընդգծել է, որ Օմանի հետ ձեռք բերված պայմանավորվածությունը չի նշանակում Հորմուզի նեղուցի բացում։

Այսպիսով, Օմանի հետ պայմանավորվածությունները սահմանում են նեղուցի հնարավոր բացման կարգը, սակայն նավարկության վերսկսման մասին որոշումը, աղբյուրի խոսքով, ամբողջությամբ կախված է ԱՄՆ գործողություններից և Թեհրանի առաջ քաշած պայմանների կատարումից։ Իրանում այս համաձայնագիրը դիտարկում են որպես քայլ՝ Հորմուզի նեղուցով անցնող երթուղու նկատմամբ իրենց ինքնիշխանությունն ամրապնդելու ուղղությամբ։

Նոր երթուղիների սահմանումը գործնականում նշանակում է, որ Իրանը փորձում է վերահսկողություն սահմանել Հորմուզի նեղուցով անցնող հոսքերի վրա՝ առանց ֆորմալ բացման մասին խոսելու։ Մուտքի ամբողջական և ելքի մասնակի անցումը իրանական տարածքային ջրերով Թեհրանին տալիս է լծակներ, որոնք նախկինում չկային։

Հարավային երթուղու փակումը ուղիղ հարված է Վաշինգտոնի նախկին ջանքերին, ովքեր տարիներ շարունակ փորձում էին ապահովել այլընտրանքային ուղի։ Սակայն յոթ պայմանի գաղտնի մնալը հարցեր է թողնում. անհայտ է, թե կոնկրետ ինչ է պահանջվում ԱՄՆ-ից, և որքան ժամանակ Իրանը պատրաստ է սպասել։

Պարսից ծոցի երկրների ներկայությունը առաջիկա հայտարարությանը դեռ չի նշանակում, որ նրանք համաձայնել են նոր կարգին։ Իրաքի և մյուսների դերը առայժմ զուտ ծանոթացողական է, ինչը կարող է ապագայում լարվածություն ստեղծել, եթե նրանց շահերը չհաշվառվեն։

Share This Article