Բնակարանի վրա արգելանք է դրվել․ կարելի՞ է ապրել, վարձով տալ կամ վաճառել

3 Min Read

Գույքի վրա արգելանք դնելը չի նշանակում, որ այն անմիջապես խլվում է կամ բնակարանում այլևս հնարավոր չէ ապրել։ Արգելանքը հիմնականում սահմանափակում է գույքը տնօրինելու հնարավորությունը, իսկ անշարժ գույքի օգտագործման իրավունքը կարող է սահմանափակվել միայն հարկադիր իրացման որոշում կայացնելու դեպքում, եթե օրենքով այլ բան նախատեսված չէ։

2024 թվականի ապրիլի 11-ին ընդունված «Կատարողական վարույթի մասին» օրենքը, որն ուժի մեջ է մտել 2026 թվականի հունվարի 1-ից, սահմանում է նաև արգելադրված գույքի վաճառքի և օգտագործման հատուկ պայմաններ։

Արգելադրված բնակարանում ապրել կարելի է։ Օրենքի 72-րդ հոդվածի համաձայն՝ դրա օգտագործման իրավունքը, այդ թվում՝ վտարման միջոցով, կարող է սահմանափակվել միայն հարկադիր իրացման որոշումից հետո։ Միաժամանակ արգելված է գույքը վերափոխել, վնասել, ոչնչացնել, քանդել կամ ապամոնտաժել, իսկ անշարժ գույքի վրա շինարարություն իրականացնել կարելի է միայն այն դեպքում, երբ դրա թույլտվությունը տրվել է մինչև արգելանքը։

Արգելադրված գույքը հնարավոր է նաև վաճառել։ Հարկադիր կատարողը պարտապանի միջնորդությամբ կարող է թույլատրել վաճառքը մինչև հարկադիր աճուրդը՝ գնահատված շուկայական արժեքից ոչ պակաս գնով, պայմանով, որ գումարը մինչև գույքը գնորդին հանձնելը կամ սեփականության իրավունքը գրանցելը փոխանցվի Ծառայության դեպոզիտ հաշվին։ Այս գործարքների համար արգելանքը խոչընդոտ չէ, իսկ պայմանները կատարելուց հետո այն վերացվում է հարկադիր կատարողի որոշմամբ։

Վարձակալության դեպքում նույնպես անհրաժեշտ է հարկադիր կատարողի թույլտվությունը։ Արգելադրված գույքը, եթե այն հարկադիր իրացման ներկայացված չէ, կարող է դրամական հատուցմամբ օգտագործման հանձնվել, սակայն վարձավճարը սեփականատիրոջը չի մնում և ուղղվում է պարտքի մարմանը։ Պայմանները խախտելու դեպքում թույլատրված օգտագործման իրավունքը կարող է դադարեցվել։

Օրենքը նախատեսում է նաև, որ արգելանքը չի խոչընդոտում գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքի անցմանը պարտապանի իրավահաջորդին, սակայն այդ դեպքում արգելանքը պահպանվում է։ Եթե արգելանք է դրվել ձեզ պատկանող գույքի վրա, կարող եք քաղաքացիական դատավարության կարգով հայց ներկայացնել այն արգելանքից հանելու պահանջով։ Դատարանը նման հայցը քննում է վարույթ ընդունելուց հետո՝ եռամսյա ժամկետում։

Արգելանքի մասին սովորաբար խոսում են որպես գույքը կորցնելու նախանշանի, մինչդեռ այս կարգավորումները ցույց են տալիս, որ իրավական իրավիճակը ավելի նեղ է։ Արգելանքը նախ և առաջ սահմանափակում է սեփականատիրոջ՝ գույքը տնօրինելու հնարավորությունը, իսկ բնակարանի օգտագործման սահմանափակումը կապվում է արդեն հարկադիր իրացման որոշման հետ։

Գործնական առումով կարևոր տարբերություն կա նաև վաճառքի և վարձակալության միջև․ երկուսի դեպքում էլ գույքի սեփականատերը չի կարող ինքնուրույն գործել, իսկ ստացվող գումարները կապված են կատարողական վարույթի պահանջների հետ։ Այդ պատճառով արգելանքի առկայությունը ինքնին չի պատասխանում այն հարցին, թե ինչ կարելի է անել գույքի հետ․ պետք է հաշվի առնել արգելանքի փուլը և հարկադիր կատարողի թույլտվության անհրաժեշտությունը։

Share This Article