Ադրբեջանի և Թուրքիայի միջև առճակատման մեծ ներուժ կա․ հիջաբի արգելումը բացահայտել է խորքային տարաձայնություններ

2 Min Read

Ադրբեջանական դպրոցներում հիջաբ կրելու արգելքի շուրջ բարձրացած աղմուկն ու Թուրքիայից հնչող քննադատությունները հիմք են տալիս խոսելու երկու երկրների միջև հնարավոր ճգնաժամի մասին, քանի որ, ինչպես նշում է թուրքագետ Նելլի Մինասյանը, չնայած «մեկ ազգ, երկու պետություն» հայտնի ձևակերպմանը, պետություններն ունեն առանձին ազգային շահեր, որոնք այս պարագայում բացահայտ տարաձայնություններ են առաջացրել։

Փորձագետի պարզաբանմամբ՝ հիջաբի թեման բուն խնդիրը չէ, այլ միայն առիթ՝ բարձրաձայնելու Թուրքիայում կուտակված դժգոհությունները, որոնք առաջին հերթին կապված են Իսրայելի գործոնի և վերջինիս ազդեցության հետ։ Քանի որ Թուրքիան լարված հարաբերություններ ունի Իսրայելի հետ, դա անխուսափելիորեն ազդում է ադրբեջանա-թուրքական հարաբերությունների վրա, և ըստ էության, հենց թուրքական կողմն է պահանջում հստակեցնել դիրքորոշումները։

Չնայած երկու երկրների միջև տնտեսական ներդրումները գրեթե հավասար են, Թուրքիան լուրջ վերահսկողություն է սահմանել Ադրբեջանի ուժային կառույցներում, քանի որ պատերազմի ընթացքում գործողությունները գլխավորել են թուրք գեներալները, իսկ ադրբեջանական բանակի սպայական կազմի մեծ մասը վերապատրաստվել է Թուրքիայում։

Բացի այդ, կրոնական փափուկ ուժի միջոցով Թուրքիան նպատակ ունի հակակշռել իրանական ազդեցությունը և կրճատել շիիզմը, ինչի հետևանքով վերջին տարիներին բավականին շատ ադրբեջանցիներ անցել են դեպի անատոլիական վերակառուցված սուննիզմ։

Անդրադառնալով միջազգային այլ խաղացողների դերին՝ թուրքագետն արձանագրում է, որ Ռուսաստանն արդեն կորցրել է իր լծակներն ու չի կարող ազդել այս պրոցեսների վրա, մինչդեռ լուրջ ազդեցություն ունեն իսրայելցիներն ու բրիտանացիները։

Ադրբեջանի և Թուրքիայի փոխհարաբերությունները հաճախ ներկայացվում են որպես անխախտ դաշնակցային միություն, սակայն այսպիսի միջադեպերը ցույց են տալիս, որ գեոպոլիտիկ շահերի բախումը կարող է լարվածություն առաջացնել անգամ ամենամտերիմ համարվող երկրների միջև։ Իսրայելական գործոնն ու տարածաշրջանային ազդեցության վերաբաշխումը շատ հաճախ դուրս են մնում լայն հանրության ուշադրությունից, մինչդեռ հենց դրանք են ձևավորում իրական քաղաքական օրակարգը։ Հետագա զարգացումները ցույց կտան, թե որքանով կկարողանան կողմերը հարթել այս հակասությունները առանց բացահայտ առճակատման գնալու։

Share This Article