Ռուսաստանից Հայաստան բնական գազի մատակարարումը շարունակվում է սովորական ռեժիմով։ Այս մասին «Գազպրոմ Արմենիայի» մամուլի ծառայությունից հայտնել են՝ ի պատասխան սեպտեմբերի վերջին տարածված տեղեկությունների, թե Ռուսաստանը նախատեսում է նոյեմբերի 1-ից դադարեցնել Հայաստանին գազի մատակարարումը։ Այդ տեղեկությունը տարածել էր «Հրապարակ» թերթը՝ հղում անելով ռուսական իր աղբյուրներին, սակայն ընկերությունում այն չեն հաստատել։
Հայաստանը գազի իր կարիքների գրեթե ողջ ծավալը բավարարում է ռուսական գազի միջոցով. 2025 թվականին «Գազպրոմը» Հայաստանին մատակարարել է մոտ 2,7 միլիարդ խորանարդ մետր գազ։ Եվս 476 միլիոն խորանարդ մետր գազ տարեկան Հայաստանը ստանում է Իրանից՝ «Գազ էլեկտրաէներգիայի դիմաց» ծրագրի շրջանակում։ Այդ սխեմայով Հայաստանն Իրանին մատակարարում է էլեկտրաէներգիա, որը հիմնականում արտադրվում է Հրազդանի ՋԷԿ-ում, իսկ Իրանը Հայաստանին տրամադրում է բնական գազ՝ 1 խորանարդ մետր գազի դիմաց 3 կՎտ/ժ հարաբերակցությամբ։
Ռուսաստանը Հայաստանին գազ է մատակարարում 177,5 դոլարով՝ 1000 խորանարդ մետրի համար։ Գինն ամրագրված է պայմանագրով, որը գործում է մինչև 2026 թվականի վերջ կամ 2027 թվականի սկիզբ։ Ավելի վաղ Ռուսաստանի Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի տեղակալ Ալեքսեյ Շևցովը հայտարարել էր, որ Հայաստանը Ռուսաստանից գազ է գնում արտոնյալ պայմաններով, մինչդեռ այլ երկրներից վառելիք ներմուծելը Երևանի համար զգալիորեն ավելի թանկ կլինի։
Վերջին շրջանում Ռուսաստան-Հայաստան լարված հարաբերությունների ֆոնին Մոսկվայից պարբերաբար հայտարարում են, որ Հայաստանը՝ որպես ԵԱՏՄ անդամ, գազը ստանում է արտոնյալ պայմաններով, և ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու դեպքում այդ արտոնությունից կզրկվի։ Ռուսաստանի արտգործնախարարության ԱՊՀ երկրների չորրորդ դեպարտամենտի տնօրեն Միխայիլ Կալուգինն էր վերջերս հայտարարել, որ եթե Երևանը վերանայի Մոսկվայի հետ դաշնակցային հարաբերությունները, ապա կարող է զրկվել ռուսական գազի գնի հետ կապված արտոնություններից։
Չնայած Մոսկվայից հնչող այդ հայտարարություններին՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը վերջերս ասել էր, որ Հայաստանը գազի հնարավոր թանկացման մասին որևէ ազդակ ռուսական կողմից չի ստացել։ Էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանն էլ հայտարարել է, որ ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու տնտեսական բացասական ազդեցությունը մեծ չէ, մինչդեռ գազի գնի փոփոխությունը կարող է Հայաստանի տնտեսության վրա 5-7 տոկոս կամ ավելի ազդեցություն ունենալ։ Պապոյանը նաև նշել էր, որ գազի գնի բարձրացումը խիստ անցանկալի է։
Սա առաջին հերթին ոչ թե էներգետիկ, այլ քաղաքական հաղորդագրություն է։ Հայաստանը գազի գրեթե ողջ ծավալը ստանում է մեկ ուղղությամբ, և ցանկացած հայտարարություն մատակարարման դադարեցման մասին, նույնիսկ չհաստատվածը, անմիջապես վերածվում է լուրջ տնտեսական խնդրի։ Դա է պատճառը, որ «Գազպրոմ Արմենիան» ստիպված եղավ արձագանքել թերթի հրապարակմանը։
Ուշադրության արժե մեկ այլ բան ևս. 177,5 դոլար գինը գործում է մինչև 2026-ի վերջ կամ 2027-ի սկիզբ, այսինքն՝ հենց այն ժամանակահատվածում, երբ կորոշվի Հայաստանի հետագա ուղղությունը։ Մոսկվայի հայտարարությունները ԵԱՏՄ արտոնությունների մասին պատահական չեն. դրանք ուղղակիորեն կապում են գազի գինը քաղաքական ընտրության հետ։
Հայաստանի կառավարության դիրքորոշումն առայժմ հանգիստ է. Փաշինյանը թանկացման ազդակ չի տեսնում, Պապոյանը խոսում է 5-7 տոկոս ազդեցության մասին։ Բայց հենց այդ թիվն է, որ ցույց է տալիս, թե որքան զգայուն է հարցը Հայաստանի տնտեսության համար։
