Ամերիկյան Shield AI ընկերությունն ավարտել է ուղղահայաց թռիչք և վայրէջք կատարելու ունակ X-BAT անօդաչու մարտական ինքնաթիռի առաջին լիաչափ նախատիպի ստեղծումը։ Մշակողներն այժմ սարքը պատրաստում են փորձարկումների, որոնց ընթացքում պետք է ստուգվեն ուժային կայանքի աշխատանքը և առանց սովորական թռիչքուղիների օգտագործման թռչելու հնարավորությունը։
X-BAT 001 անվանումով նախատիպը դուրս է բերվել Թեքսաս նահանգի Ֆրիսկո քաղաքում գտնվող ընկերության գործարանից և այժմ տեղափոխվում է Կանզասում գտնվող X-Forge 2 փորձադաշտ։ Ստուգումները կիրականացվեն փուլ առ փուլ. նախ ինժեներները շարժիչը կփորձարկեն հորիզոնական դիրքում, ապա կստուգեն դրա աշխատանքը ուղղահայաց թռիչքի ժամանակ։ Դրանից հետո կսկսվեն կռունկով ինքնաթիռը պահելու միջոցով փորձարկումները, որպեսզի հնարավոր տեխնիկական խափանումների դեպքում նվազեցվի սարքի վնասվելու վտանգը։ Եթե այդ փորձարկումները հաջող անցնեն, մշակողները կանցնեն առանց ապահովող հենարանի թռիչքների։
X-BAT-ը համալրված է GE Aerospace-ի արտադրության F110-GE-129E տուրբոօդափոխիչային շարժիչով, իսկ պտտվող ծայրափողակը հնարավորություն է տալիս ուղղորդել արտանետվող գազերի հոսքը՝ ուղղահայաց զորաշարժերի ժամանակ ինքնաթիռի դիրքը կառավարելու համար։ Հուլիսին ընկերություններն ավարտել են շարժիչի գործարկման, ծայրափողակի շարժման և այդ համակարգերի ինտեգրման փորձարկումները։
Shield AI-ը նախատեսում է X-BAT-ն օգտագործել ցամաքային թիրախներին հարվածներ հասցնելու, օդային մարտի և ռադիոէլեկտրոնային պայքարի համար։ Ինքնաթիռը կկարողանա սպառազինություն կրել ներքին խցիկներում և արտաքին կախոցների վրա. մշակողի տվյալներով՝ ներքին խցիկները նախատեսված են մինչև 907 կգ զանգվածով զինամթերքի համար։ Թռիչքն ու առաջադրանքների կատարումը պետք է կառավարի Shield AI-ի մշակած Hivemind ինքնավար համակարգը, որը նախատեսված է աշխատելու այնպիսի պայմաններում, երբ GPS արբանյակային նավիգացիան կամ կապն անհուսալի են դառնում։
Ընկերությունը հայտարարում է, որ լիարժեք մարտական բեռնվածությամբ թռիչքի հեռահարությունը գերազանցում է 3,7 հազար կմ-ը, իսկ մարտական շառավիղը կազմում է մոտ 1,85 հազար կմ։ Այդ բնութագրերը դեռ պետք է հաստատվեն փորձարկումներով։
Մշակողների մտահղացմամբ՝ X-BAT-ի գլխավոր առավելությունը սովորական օդանավակայաններից անկախ գործելու հնարավորությունն է, ինչը թույլ կտա սարքն օգտագործել նավերից, հեռավոր կղզիներից և սահմանափակ ենթակառուցվածք ունեցող այլ հարթակներից։ Սակայն առայժմ խոսքը նախատիպի մասին է. առաջին ինքնուրույն թռիչքի ժամկետներն ու ինքնաթիռի իրական մարտական հնարավորությունները դեռ պետք է պարզվեն։
X-BAT-ի պատմության մեջ ամենաուշագրավը ոչ թե բուն թռիչքն է, այլ այն փուլը, որով սկսում են փորձարկումները։ Կռունկով պահելը ցույց է տալիս, թե որքան զգույշ են մշակողները վերաբերվում առաջին ինքնուրույն թռիչքին. խոսքը միլիոնավոր դոլարների արժողությամբ նախատիպի մասին է, որտեղ ցանկացած խափանում կարող է թանկ նստել։
Ուշադրություն գրավող է նաև այն, որ ընկերությունն արդեն հայտարարում է 3,7 հազար կմ հեռահարության ու 907 կգ զինամթերքի մասին, մինչդեռ այդ թվերը դեռ փորձարկումներով չեն հաստատվել։ Սա տարածված մոտեցում է նոր տեխնոլոգիաների շուկայում. նախապես ներկայացվում են լավագույն ցուցանիշները, իսկ իրական պատկերը պարզվում է ավելի ուշ։
Իսկ ամենակարևոր հարցը, որին դեռ պատասխան չկա, այն է, թե երբ X-BAT-ը կկատարի առաջին ինքնուրույն թռիչքը և արդյոք կկարողանա արդարացնել իրեն դրված հույսերը։ Մինչ այդ մնում է հետևել փորձարկումների ընթացքին։

