Իսպանական Վիլյենա քաղաքի թանգարանից ընդամենը չորս րոպեում հափշտակել են Եվրոպայի նախապատմական ոսկե արտեֆակտների ամենանշանակալի հավաքածուներից մեկը։ Չարագործները տարել են հայտնի «Վիլյենայի գանձի» 66 առարկաներից մեծամասնությունը, իսկ տեղի իշխանությունները նշում են, որ գործողությունն իրականացվել է չափազանց արագ ու պրոֆեսիոնալ։
Ազդանշանային համակարգը գործել է առավոտյան 05:20-ին, և կողոպտիչներն անմիջապես լքել են տարածքը: Հանցագործները ժամանել են մի քանի ավտոմեքենայով ու, ենթադրաբար, ներս են մտել պատուհանից։ Դեպքից քիչ առաջ տագնապի ազդանշան էր միացել նաև քաղաքի մարզական կենտրոնում, ինչը ոստիկանության կարծիքով կարող էր շեղող մանևր լինել։
Թանգարանում մնացել են ընդամենը մի քանի առարկաներ՝ երեք արծաթե անոթ, ապարանջան և արարողակարգային գավազանի զարդարանքի մի մասը։ «Վիլյենայի գանձը» 1963 թվականին հայտնաբերել է հնագետ Խոսե Մարիա Սոլերը՝ չորացած գետի հունում թաղված անոթի մեջ։ Մոտ մ.թ.ա. 1000 թվականի այս հավաքածուն ներառում է 29 ապարանջան, 11 գավաթ, երեք շիշ և այլ զարդեր, որոնք պատրաստված են ոսկուց, արծաթից, երկաթից ու սաթից։ Գիտնականների ուշադրությունն հատկապես գրավել էին որոշ երկաթե իրեր, որոնք, ըստ հետազոտությունների, պատրաստված են հազվագյուտ մետեորիտային երկաթից։
Թեև գանձի ընդհանուր պատմական արժեքը հնարավոր չէ գնահատել, միայն ոսկյա առարկաների նյութական արժեքը կազմում է մոտ 1,7 միլիոն եվրո։ Ալիկանտեի համալսարանի հնագետ Մաուրո Էռնանդեսը նշել է, որ հանցագործները նախապես ճշգրիտ գիտեին իրենց անելիքը։ Այս դեպքը տեղի է ունեցել եվրոպական թանգարաններում արվեստի գործերի համարձակ գողությունների աճի ֆոնին, երբ հանցագործներն ավելի ագրեսիվ մեթոդներ են կիրառում։
Այս թալանը պատահական հանցագործություն չէ, այլ Եվրոպայում աճող մի վտանգավոր միտման հերթական դրսևորումը։ Մշակութային արժեքների գողությամբ զբաղվող խմբերն այլևս չեն խորշում ցերեկային կամ բացահայտ ագրեսիվ հարձակումներից՝ օգտագործելով շեղող մանևրներ ու ժամանակակից տեխնոլոգիաներ։
Հատկանշական է, որ «Վիլյենայի գանձի» կորուստը ոչ միայն ֆինանսական, այլև ահռելի գիտական հարված է. հավաքածուում առկա մետեորիտային երկաթից պատրաստված իրերը եզակի էին ողջ աշխարհում։ Հաջորդ քայլը լինելու է միջազգային հետախուզումը, սակայն նման ցուցանմուշները հաճախ հայտնվում են մասնավոր հավաքածուներում կամ, ավելի վատ, ձուլվում են որպես հումք, ինչն անդառնալիորեն կոչնչացնի պատմական ժառանգությունը։
