Գիտնականները ստեղծել են քաղցկեղի դեմ պայքարող բջիջների գրեթե անսպառ աղբյուր

3 Min Read

Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանի (USC) գիտնականները հայտնաբերել են քաղցկեղի դեմ պայքարող իմունային բջիջների պոտենցիալ վերականգնվող պաշար արտադրելու եղանակ, ինչը խոստումնալից նոր ուղղություն է բացում քաղցկեղի բուժման համար։ Նրանք աշխատել են անհաս բջիջների հետ, որոնք կարող են վերածվել հզոր իմունային պաշտպանների, և ստեղծել համակարգ, որը կարող է մեծ քանակությամբ գենետիկորեն ձևափոխված բջիջներ արտադրել. այդ բջիջները ճանաչում են ուռուցքները և օգնում ակտիվացնել օրգանիզմի բնական պաշտպանությունը։

Cell ամսագրում հրապարակված հետազոտության մեջ նկարագրված այս բեկումը կարող է օգնել հաղթահարել քաղցկեղի իմունոթերապիայի առջև ծառացած ամենալուրջ խոչընդոտները, այդ թվում՝ բավարար քանակությամբ իմունային բջիջներ արտադրելու և դրանք օրգանիզմում ակտիվ պահելու դժվարությունը։ Մկների վրա կատարված փորձերում ձևափոխված բջիջները հաստատվել են ոսկրածուծում, արտադրել են նոր իմունային բջիջներ և դանդաղեցրել ինչպես արյան քաղցկեղների, այնպես էլ պինդ ուռուցքների զարգացումը։

USC-ի ցողունային բջիջների թիմը կենտրոնացել է գրանուլոցիտ-մոնոցիտ պրոգենիտորներ (GMP) կոչվող անհաս իմունային բջիջների տեսակի վրա։ Սովորաբար այդ բջիջներից զարգանում են մակրոֆագեր և այլ իմունային բջիջներ, որոնք պաշտպանում են օրգանիզմը վարակներից և մասնակցում իմունային արձագանքներին։ Հետազոտողները պարզել են, որ GMP-ները կարող են երկար ժամանակ աճել լաբորատորիայում՝ պահպանելով ֆունկցիոնալ իմունային բջիջների վերածվելու ունակությունը։ Դրանք հնարավոր է նաև գենետիկորեն ձևափոխել, որպեսզի ճանաչեն քաղցկեղի հատուկ մարկերները և ուժեղացնեն իմունային ընդհանուր արձագանքը։

«Հետազոտությունը ստեղծում է մասշտաբային և ինժեներական GMP հարթակ բջջային իմունոթերապիայի համար և ներկայացնում գաղափարներ, որոնք, մեր կարծիքով, կարող են լայն նշանակություն ունենալ ինչպես քաղցկեղի իմունոթերապիայի, այնպես էլ ցողունային բջիջների կենսաբանության համար», — ասել է հոդվածի համապատասխան հեղինակ Ցի-Լոնգ Յինգը՝ USC-ի Keck բժշկական դպրոցի ցողունային բջիջների կենսաբանության և վերականգնողական բժշկության պրոֆեսոր։

Այս աշխատանքի ամենակարևոր մասը թերևս ոչ թե քաղցկեղի դեմ պայքարի արդյունքն է, այլ այն, թե ինչպես են գիտնականները հասել դրան։ Նրանք չեն փորձել մեծացնել արդեն հասուն իմունային բջիջները, այլ սկսել են ավելի վաղ փուլից՝ պրոգենիտորներից, որոնք սովորաբար համարվում են սահմանափակ ճակատագիր ունեցող։ Եթե այդ բջիջներն իսկապես կարող են երկար ժամանակ պահպանել իրենց ինքնությունը լաբորատորիայում, դա փոխում է ոչ միայն բուժման արտադրության տրամաբանությունը, այլև այն պատկերացումը, թե որ բջիջներն ինչի են ընդունակ։

Մկների վրա ստացված արդյունքները, իհարկե, դեռ մարդկանց վրա կիրառելի չեն։ Հատկապես այն հարցը, թե որքան երկար կարող են այդ բջիջները մնալ օրգանիզմում և արդյոք դա անվտանգ է, պատասխան չունի։ Բայց ուշագրավ է մեկ այլ բան. լրացուցիչ ազդանշանով բջիջները գործել են նույնիսկ դոնորի և ստացողի իմունային բնութագրերի չհամընկնելու դեպքում։ Եթե դա հաստատվի հետագա փորձերում, «պատրաստի» բջջային թերապիաների գաղափարը լուրջ հիմք կստանա։

Առայժմ սա լաբորատոր հայտնագործություն է՝ խոստումնալից, բայց նախակլինիկական։ Իսկական հարցն այն է, թե արդյոք այս մոտեցումը կդիմանա մարդկային փորձարկումներին, թե կմնա գեղեցիկ արդյունք մկների վրա։

Share This Article