Ռուսաստանի փոխարտգործնախարար Միխայիլ Գալուզինը հայտարարել է, որ Հայաստանը պետք է մինչև դեկտեմբեր Եվրասիական տնտեսական միությանը հստակ պատասխան տա Եվրոմիությանն անդամակցելու վերաբերյալ։ Եթե Երևանը մինչև նշված ժամկետը հանրաքվե չանցկացնի, ԵԱՏՄ երկրների ղեկավարները հաշվի առնելով դա՝ կորոշեն իրենց հետագա համատեղ քայլերը։ Այս վերջնաժամկետը, ըստ էության, սահմանվել էր դեռևս մայիսի 29-ին Ղազախստանում կայացած գագաթնաժողովում, որը Նիկոլ Փաշինյանը բոյկոտել էր։ Այդ ժամանակ Վլադիմիր Պուտինը և մյուս առաջնորդները հանձնարարել էին վարչապետներին մինչև դեկտեմբերի գագաթնաժողովը ներկայացնել Հայաստանի անդամակցության հնարավոր կասեցման հետևանքները։
Գալուզինի խոսքով՝ հայաստանցիները պետք է կոնկրետ պատասխանեն այն հարցին, թե արդյոք ցանկանում են դուրս գալ ԵԱՏՄ-ից հանուն ԵՄ-ին անդամակցելու դեռևս անորոշ հեռանկարի։ Ռուսաստանի նախագահը դեռ անցյալ ամսվա վերջին կայացած հեռախոսազրույցում էր պահանջել հանրաքվեն անցկացնել «որքան հնարավոր է շուտ»։ Փաշինյանն այս պահանջը կրկին մերժել էր անցյալ շաբաթ Ղրղզստանում կայացած հանդիպման ժամանակ։ Նա նաև նշել է, որ անցյալ տարի ընդունված օրենքը դեռ չի նշանակում, թե երկիրն այսօր ԵՄ անդամ դառնալու հնարավորություն ունի։ Դրա համար նախ պետք է պաշտոնապես հայտ ներկայացնել և ստանալ թեկնածուի կարգավիճակ։ Ռուսական կողմը, սակայն, Փաշինյանի այս հայտարարությունները համարում է իրարամերժ ու շփոթեցնող։
Հայաստանի ընդդիմությունն իր հերթին անպատասխանատու է համարում Եվրոպային ինտեգրվելու քայլերը։ Նրանք ընդգծում են, որ ԵՄ-ն չի պատրաստվում մոտ ապագայում իր կազմն ընդունել Հարավային Կովկասի երկրներին։ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Աննա Գրիգորյանը հարց է բարձրացրել, թե ո՞րն էր նման հռչակագրային օրենք ընդունելու իմաստը, եթե իրական հնարավորություն չկա։ Թեև Փաշինյանը ակնարկել է, որ առանց Երևանի համաձայնության հնարավոր չէ Հայաստանին հեռացնել ԵԱՏՄ-ից, փորձագետներն ու ընդդիմադիրները հիշեցնում են ծանր տնտեսական հետևանքների մասին։
Ռուսաստանն արդեն մայիսի վերջին և հունիսի սկզբին արգելել էր հայկական գյուղմթերքի և հանքային ջրերի ներմուծումը։ Մոսկվայից սպառնում են նաև բարձրացնել գազի գինը, սահմանափակել զբոսաշրջիկների հոսքը և խստացնել աշխատանքային միգրանտների պայմանները։
Մոսկվայի կողմից սահմանված դեկտեմբերյան վերջնաժամկետը ցույց է տալիս, որ ԵԱՏՄ-ում այլևս չեն պատրաստվում հանդուրժել Երևանի քաղաքական երկվությունը։ Հայաստանի իշխանությունների համար ստեղծվել է մի իրավիճակ, երբ արտաքին քաղաքական վեկտորի վերաբերյալ հայտարարություններն այլևս անհնար է անհետևանք թողնել։
Ռուսական կողմի կիրառած տնտեսական սահմանափակումները միայն առաջին ազդանշանն են։ Եթե քաղաքական ճգնաժամը խորանա, գազի գնի հնարավոր բարձրացումն ու տրանսֆերտների կրճատումը կարող են էապես ցնցել Հայաստանի տնտեսությունը։ Հաջորդ ամիսներին պարզ կդառնա՝ արդյոք Երևանը կգնա զիջումների, թե պատրաստ է դիմակայելու տնտեսական լուրջ ճնշումներին։
