Հայաստանում արդեն մեկնարկել է 2026-2027 թվականների որսաշրջանը, որի համար սահմանվել են որսի ենթակա կենդանիների ցանկը, թույլատրելի չափաքանակներն ու հստակ ժամկետները։ Շրջակա միջավայրի նախարարի համապատասխան հրամանն ուժի մեջ է մտել օգոստոսի 25-ից և կարգավորում է 14 կենդանատեսակի որսը։
Որսաշրջանն իրականացվելու է երկու հիմնական փուլով, որոնց ընթացքում գործելու են շաբաթվա օրերի տարբեր ռեժիմներ։ Առաջին փուլում՝ օգոստոսի 29-ից մինչև հոկտեմբերի 18-ը, որս թույլատրվում է անել չորեքշաբթիից կիրակի օրերին։ Երկրորդ փուլը կմեկնարկի հոկտեմբերի 31-ին և կտևի մինչև 2027 թվականի փետրվարի 21-ը, որի ընթացքում որսի համար բաց կլինեն հինգշաբթիից կիրակի օրերը։ Ընդ որում, երկու փուլերում էլ որսը թույլատրված է նաև պաշտոնական տոնական և հիշատակի օրերին։
Կարևոր է հաշվի առնել, որ հոկտեմբերի 19-ից 30-ը ընկած 12-օրյա հատվածում որսն ամբողջությամբ արգելվում է։ Այս ընդմիջումը բաժանում է որսաշրջանի երկու փուլերը, և այդ ընթացքում որևէ կենդանատեսակի որս անել չի թույլատրվում։
Յուրաքանչյուր կենդանատեսակի համար սահմանված են որսի ընդհանուր քանակներ և օրական սահմանաչափեր։ Թռչուններից ամենամեծ չափաքանակը հատկացվել է լորին՝ 98 900 հատ, իսկ մեկ որսորդը օրական կարող է որսալ 10 հատից ոչ ավելի։ Թխակապույտ աղավնու համար սահմանվել է 42 900, սև փարփարի համար՝ 31 000, իսկ կռնչան բադի համար՝ 25 000 հատ։ Քարակաքավի որսը թույլատրվում է հոկտեմբերի 31-ից դեկտեմբերի 27-ը՝ ընդհանուր 13 750 հատ չափաքանակով։
Կաթնասունների դեպքում նապաստակի որսի ընդհանուր քանակը 555 հատ է՝ օրական 1 հատից ոչ ավելի սահմանաչափով։ Վայրի խոզի համար սահմանվել է 74 հատ, ընդ որում՝ դրա որսը թույլատրվում է միայն առնվազն 4 հոգանոց որսորդական խմբերով, որոնք օրական կարող են որսալ 1 հատ։ Աղվեսի ընդհանուր քանակն անսահմանափակ է, սակայն յուրաքանչյուր որսորդ օրական կարող է որսալ առավելագույնը 2 հատ։ Բացի այդ, պատշաճ թույլտվություն ունեցողները կարող են անսահմանափակ որսալ մոխրագույն ագռավ, կաչաղակ և շնագայլ, իսկ գայլի դեպքում թույլատրվում է որսալ ընդամենը մեկ առանձնյակ։
Որսաշրջանի կանոնակարգումն ու հստակ չափաքանակների սահմանումն առաջնային նշանակություն ունեն տեղական էկոհամակարգի և կենսաբազմազանության հավասարակշռությունը պահպանելու համար։ Սահմանված հստակ թվերը ցույց են տալիս, թե որ տեսակներն ունեն հատուկ պաշտպանության կարիք, ինչն էլ պայմանավորում է դրանց որսի խիստ սահմանափակումները։
Գործնականում ամենակարևոր խնդիրը մնում է այս կանոնների պատշաճ վերահսկողությունը, քանի որ առանց արդյունավետ տեսչական supervision-ի՝ սահմանված չափաքանակները կարող են մնալ միայն թղթի վրա։ Հետևաբար, առաջիկա ամիսներին առանցքային է լինելու այն, թե որքանով արդյունավետ կգործեն վերահսկող մարմինները տեղերում ապօրինի որսը կանխելու համար։
