Եթե ձեր հարազատի մահվանից անցել է երեք տարի, և դուք տեղյակ չեք եղել նրա կուտակային կենսաթոշակային հաշվի մասին, ապա այդ միջոցները հավանական է, որ արդեն փոխանցվել են պետբյուջե։ Դուք կարող եք «Դատալեքս» համակարգում որոնել հարազատի անունով գործը և դրա մասին իմանալուց հետո եռամսյա ժամկետում բողոքարկել Վերաքննիչ դատարան։
2019 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Վանաձորի հարակից սարերում հրդեհաշիջման աշխատանքներ իրականացնելիս զոհվել է 22-ամյա փրկարար Սամվել Դևելյանը, ինչից հետո միայն ծնողներն են իմացել նրա կուտակային հաշվի մասին։ Ընտանիքը կարծել է, թե գումարը ժառանգելու համար կարող են դիմել ցանկացած ժամանակ, և տեղյակ չի եղել օրենքով սահմանված կարծր ժամկետների մասին, որոնց ավարտից հետո Ֆինանսների նախարարությունը դիմում է դատարան՝ միջոցները պետբյուջե փոխանցելու պահանջով։
Նմանատիպ իրավիճակում է հայտնվել նաև մոտոցիկլետային վթարից մահացած 19-ամյա Լյոնիկ Հերքոյանի ընտանիքը, որը նույնպես ժամանակին տեղյակ չի եղել գրանցված աշխատող լինելու հանգամանքից և առկա կուտակային հաշվից։ Եռամյա ժամկետը լրանալուց հետո Կենտրոնական դեպոզիտարիան տեղեկացրել է նախարարությանը, որն էլ դատարանի միջոցով ապահովել է գումարների փոխանցումը պետական բյուջե։
Կուտակային համակարգի այս խնդիրը բացահայտում է քաղաքացիների իրազեկվածության պակասի լուրջ բացը և պետական մարմինների ու ժառանգների միջև առկա տեղեկատվական անջրպետը։ Երբ օրենքով սահմանված ժամկետները լրանում են լռությամբ, մարդիկ կորցնում են իրենց հարազատների վաստակած միջոցները՝ առանց անգամ գիտակցելու գործընթացի իրավական հետևանքները։ Այս իրավիճակը հուշում է, որ անհրաժեշտ է վերանայել ծանուցման մեխանիզմները, որպեսզի ընտանիքները զրկված չլինեն իրենց օրինական ժառանգությունը տնօրինելու հնարավորությունից։

