Թոմաս Ջեֆերսոնի մազերից վերցված ԴՆԹ-ի նոր վերլուծությունը ցույց է տվել, որ ԱՄՆ երրորդ նախագահը եղել է իրենց ընտանիքին պատկանող ստրկուհու՝ Սալի Հեմինգսի երեխաների հայրը։
Սմիթսոնյան ինստիտուտի մասնագետները նախագահի մազերից ստացված գենետիկական նյութը համեմատել են նրա և Հեմինգսի հավանական 13 շառավիղների ԴՆԹ նմուշների հետ։ Շուրջ 15 տարի տևած այս ծավալուն աշխատանքին մասնակցել են հնագետներ, տոհմաբաններ, մոլեկուլային գենետիկներ ու պատմաբաններ, որոնք փորձում էին վերջնական պատասխան գտնել դեռևս 19-րդ դարասկզբից շրջանառվող լուրերին։ Նախագիծը ղեկավարող հետազոտող Ռիչարդ Կուրինի խոսքով՝ փաստերն ավելի քան համոզիչ են։
Ուսումնասիրությունները մեկնարկել են 2011 թվականին, երբ Կուրինը փաստավավերագրական ֆիլմ էր նկարահանում Ջեֆերսոնի անձնական Աստվածաշնչի մասին։ Էջերին նախագահի արյան հետքերը փնտրելիս գիտնականները երեք մազ են գտել, որոնք, սակայն, չեն համապատասխանել մոր կողմից նրա ազգականի ԴՆԹ-ին։ Ավելի ուշ հետազոտողներին հաջողվել է ձեռք բերել 1826 թվականին Մոնտիչելոյի կալվածքում Ջեֆերսոնի մահվան մահճում կտրված մազափունջը, ինչի շնորհիվ էլ վերծանվել է նրա ամբողջական գենոմը։
Հայրության տարբեր վարկածներ ստուգելու համար մասնագետները մոտ 20,000 մոդելավորում են անցկացրել։ Արդյունքները ցույց են տվել, որ հավանականությունը, թե Ջեֆերսոնը Հեմինգսի որդիների՝ Մեդիսոնի և Իսթոնի հայրը չէ, փոքր է հազարից մեկից։
Այնուամենայնիվ, հետազոտությունն ընթացել է որոշակի տարաձայնություններով։ Հեմինգսի շառավիղներից մեկը պահանջել է հեռացնել իր տվյալները, քանի որ դուր չէր եկել, որ Կուրինի գիրքը պետք է հրատարակվեր գիտական ամսագրում հոդվածի տպագրությունից առաջ։ Ինստիտուտը ոչնչացրել է նմուշն ու կրկին վերլուծություն անցկացրել։
Ջեֆերսոնի 6-րդ սերնդից Դևիդ Միլերը նշել է, որ ուրախ է ստացված արդյունքների և Հեմինգսների ընտանիքի հետ ծանոթանալու համար՝ հույս հայտնելով, որ այդ ընտանիքը կստանա իր վաստակած ճանաչումը։
Related News
Գենետիկական այս բացահայտումը փակում է ԱՄՆ պատմության ամենավիճելի էջերից մեկը, որը տասնամյակներ շարունակ քննարկումների առիթ էր դառնում։ Պատմական ֆիգուրների անձնական կյանքի վերաբերյալ նման տվյալների հաստատումը փոխում է նաև երկրի ձևավորման շրջանի սոցիալական իրականության ընկալումը։
Ժամանակակից ԴՆԹ հետազոտությունների կիրառումը պատմական հարցերում ցույց է տալիս, թե ինչպես է գիտությունը կարողանում վերականգնել լռեցված կամ ժխտված փաստերը։ Սա կարևոր նախադեպ է նաև այլ պատմական անհամապատասխանությունների ճշգրտման համար։
