«Անկլավներ ու էքսկլավներ չեն լինելու». Փաշինյանը ներկայացրել է Ադրբեջանի հետ խաղաղության իր տեսլականը

3 Min Read

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև անկլավների ու էքսկլավների հարցը պետք է լուծվի տարածքների փոխանակմամբ։ Այսօր տեսաուղերձում ներկայացնելով խաղաղության իր պատկերացումը՝ նա ասել է, որ դրա իրագործելիության նախնական տպավորություն է ստացել Թուրքմենստանում Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ շփումներից հետո։

«Սահմանի այս և այն կողմում անկլավներ և էքսկլավներ չպետք է լինեն, այսինքն՝ երկու երկրները համապատասխան ճշգրիտ չափերի տարածքների փոխանակում պետք է իրականացնեն», — հայտարարել է Փաշինյանը։ Նա կրկին ընդգծել է, որ Հայաստանի տարածքը պետք է կազմի 29 հազար 743 քառակուսի կիլոմետր, իսկ սահմանազատումն ու սահմանագծումը պետք է իրականացվեն Ալմաթայի հռչակագրի հիման վրա։

«Ես ունեմ նախնական տպավորություն, որ մենք խաղաղությանը նման տեսք տալու հնարավորություն ունենք, և մենք առաջիկայում զբաղված ենք լինելու այդ հնարավորությունն իրագործելով», — ասել է վարչապետը։

Փաշինյանն անդրադարձել է նաև երկու երկրների միջև փոխադարձ տարածքային պահանջներին՝ նշելով, որ կողմերը պետք է հրաժարվեն դրանցից և միմյանց նկատմամբ որևէ պահանջ չներկայացնեն։ Նրա խոսքով՝ դա վերաբերում է նաև Ղարաբաղի, Գարդմանի, Շիրվանի, Նախիջևանի կամ «Արևմտյան Ադրբեջանի» տրամաբանությանը։

Միաժամանակ Բաքուն շարունակում է պնդել, որ խաղաղության համաձայնագիրը ստորագրելու համար Հայաստանը պետք է փոխի Սահմանադրությունը։ Ադրբեջանական կողմը Սահմանադրության նախաբանում Անկախության հռչակագրին արված հղումը համարում է իր նկատմամբ տարածքային պահանջի արտահայտություն։ Երևանը մերժում է այդ մեկնաբանությունը, սակայն Փաշինյանի կառավարությունն այժմ նոր Սահմանադրություն է մշակում, որի հանրաքվեի օրը դեռ հայտնի չէ։

Փաշինյանի այսօրվա հայտարարությունից պարզ չի դարձել՝ արդյոք խաղաղության իր պատկերացումն իրականացնելու հնարավորության մասին խոսելիս նա նկատի է ունեցել նաև Սահմանադրության փոփոխությունը։ Նախօրեին իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը նիստ էր անցկացրել, որի հրապարակված՝ առանց ձայնի տեսանյութից դատելով՝ քննարկման թեմաներից մեկը եղել է նաև նոր Սահմանադրությունը։

Փաշինյանի ներկայացրած մոտեցման մեջ տարածքների փոխանակումն ու փոխադարձ տարածքային պահանջներից հրաժարվելը խաղաղության պատկերացման երկու հիմնական բաղադրիչներն են։ Սակայն քաղաքական հայտարարությունը դեռ չի նշանակում, որ կողմերը համաձայնության են հասել կոնկրետ պայմանների շուրջ։ Տարածքների ճշգրիտ չափերի մասին խոսելը նաև ինքնին չի պատասխանում այն հարցին, թե ինչպես են որոշվելու փոխանակման ենթակա տարածքները և ինչ ընթացակարգով է իրականացվելու այդ գործընթացը։

Սահմանադրության հարցը մնում է առանձին կարևոր հանգույց։ Բաքուն դրա փոփոխությունը կապում է խաղաղության համաձայնագրի ստորագրման հետ, մինչդեռ Երևանը չի ընդունում, որ գործող Սահմանադրությունը տարածքային պահանջներ է պարունակում։ Նոր Սահմանադրության մշակումը այս քննարկմանը լրացուցիչ քաղաքական նշանակություն է տալիս, բայց հանրաքվեի ժամկետի և նախատեսվող փոփոխությունների վերաբերյալ հստակ տեղեկությունների բացակայությունը դեռ թույլ չի տալիս հասկանալ՝ ինչպես է այդ գործընթացը կապվելու խաղաղության բանակցությունների հետ։

Share This Article