News.am — Մեքսիկայի Չիուաուա նահանգում՝ Սիեռա-դե-Նաիկա լեռների խորքում, թաքնված է մի քարանձավ, որը գիտնականներին միաժամանակ և՛ հիացնում է, և՛ սարսափեցնում: Խոսքը Բյուրեղների քարանձավի մասին է, որը հայտնաբերվել է միայն 2000 թվականին և գտնվում է երկրի մակերևույթից մոտ 300 մետր ներքև: Այս ստորգետնյա դահլիճը, որի չափերը 30 x 10 մետր են, պատված է սելենիտային գիպսի հսկայական բյուրեղներով: Ամենամեծ բյուրեղի բարձրությունը հասնում է 11,4 մետրի, իսկ քաշը՝ մոտ 12 տոննայի, ինչը վեց անգամ գերազանցում է մարդու միջին հասակը:
Սակայն այս գեղեցկությունը չափազանց վտանգավոր է: Քարանձավի ներսում ջերմաստիճանը մշտապես պահպանվում է 58 աստիճան Ցելսիուսի սահմաններում, իսկ խոնավությունը հասնում է 99 տոկոսի: Առանց հատուկ պաշտպանիչ հանդերձանքի այնտեղ ընդամենը 10 րոպե մնալը կարող է մահացու լինել՝ թոքերում հեղուկի կուտակման պատճառով: Գիտնականներն օգտագործում են ջերմապաշտպան հագուստ և շնչառական սարքեր, ինչը թույլ է տալիս նրանց աշխատել 15-60 րոպե:
Վտանգը միայն շոգը չէ. բյուրեղների մակերեսները չափազանց հարթ են և պատված խտացրած խոնավությամբ: Բացի այդ, դրանք կազմված են փափուկ գիպսից, ուստի այցելուների քաշի տակ հեշտությամբ կարող են կոտրվել ու տեղաշարժվել: Հայտնի է, որ լեռն ձևավորվել է մոտ 26 միլիոն տարի առաջ մագմայի կուտակման հետևանքով, իսկ քարանձավների տաք ջուրը, որը հարուստ է կալցիումի սուլֆատով, նպաստել է բյուրեղների աճին: 2017 թվականին NASA-ի միկրոբիոլոգները քարանձավում հայտնաբերել են միկրոբներ, որոնք փակված էին բյուրեղների ներսում. դրանց տարիքը գնահատվել է մոտ 50,000 տարի:
