Կառավարության որոշմամբ՝ մի շարք ընկերություններ գերակա ոլորտում իրականացվող ներդրումային ծրագրերի շրջանակներում կազատվեն ներմուծման մաքսատուրքից։
«Մեգա փրոդաքշն» ՍՊԸ-ն, որը Հայաստանում գործող միակ նավթավերամշակման գործարանի սեփականատերն է, նախատեսում է Արարատի մարզում հումքի ձեռքբերման համար ներդնել շուրջ 13,5 մլրդ դրամ։ Այս պահին ընկերությունն ունի 55 աշխատատեղ՝ 560 հազար դրամ միջին ամսական աշխատավարձով, իսկ մինչև 2027 թվականը նախատեսվում է այդ թիվը հասցնել 60-ի՝ պահպանելով նույն աշխատավարձի մակարդակը։ Ներկայացված ապրանքների արժեքը կազմում է 13,5 մլրդ դրամ, իսկ մաքսատուրքից ազատման արտոնությունը գնահատվում է 675 մլն դրամ։
«Ռայդենա» ՍՊԸ-ն օտարերկրյա ներդրումներով կազմակերպություն է, որը մասնագիտացած է ավիատիեզերական, ավտոմոբիլային և արդյունաբերական այլ ճյուղերի համար պրեպրեգների (կոմպոզիտային նյութերի) մշակման և արտադրության մեջ և հանդիսանում է այդ ոլորտի միակ ստարտափը Հայաստանում։ Ընկերությունը ծրագրում է հումքի ձեռքբերման համար ներդնել 3 մլրդ դրամ, ներկայումս ունի 31 աշխատատեղ՝ 1,1 մլն դրամ միջին ամսական աշխատավարձով, իսկ մինչև 2027 թվականը նախատեսում է աշխատատեղերի թիվը հասցնել 48-ի՝ 1,5 մլն դրամ աշխատավարձով։ Արտոնության չափը կկազմի 245 մլն դրամ։
«Եվրոթերմ» ՓԲԸ-ն ներմուծվող հումքն ու սարքավորումները կօգտագործի Նոյան ապրանքանիշի հյութերի, պահածոների ու մուրաբանների արտադրության համար՝ նախատեսելով 44 մլն դրամի ներդրում հումքի և սարքավորումների, ինչպես նաև 50 մլն դրամի ներդրում նոր պահեստների կառուցման համար։ Ընկերությունն այսօր ունի 121 աշխատատեղ՝ 250 հազար դրամ միջին աշխատավարձով, մինչև 2027 թվականը աշխատատեղերը կավելանան մինչև 140-ը՝ 280 հազար դրամ աշխատավարձով։ Արտոնության արժեքը կազմում է 3,5 մլն դրամ։
«ԱՄ լյուքս տեքստիլ» ՍՊԸ-ն հագուստի արտադրության համար հումքի ձեռքբերման մեջ կներդնի 247,5 մլն դրամ և ևս 30 մլն դրամ կապիտալ ներդրում։ Այժմ ընկերությունն ունի 37 աշխատատեղ՝ 104 հազար դրամ միջին ամսական աշխատավարձով, մինչև 2027 թվականը նախատեսվում է աշխատատեղերի թիվը հասցնել 40-ի՝ նույն աշխատավարձով։ Մաքսատուրքից ազատման արտոնությունը գնահատվում է 15,7 մլն դրամ։
Ուշադրություն է գրավում, որ արտոնություն ստացող ընկերությունների շարքում կան ինչպես ավանդական արդյունաբերական հսկաներ, օրինակ նավթավերամշակման գործարանը, այնպես էլ բարձր տեխնոլոգիական ստարտափներ։ Սա խոսում է այն մասին, որ կառավարությունը փորձում է միաժամանակ խթանել և՛ արդեն գոյություն ունեցող ռազմավարական ճյուղերը, և՛ նորարարական ուղղությունները, որոնք կարող են երկարաժամկետ ավելի մեծ աճ ապահովել։
Հատկանշական է նաև աշխատատեղերի որակի տարբերությունը. մինչ «Ռայդենա»-ում միջին աշխատավարձը 1,5 մլն դրամ է, տեքստիլ ընկերություններում այն չի հասնում անգամ 110 հազար դրամի։ Այս անհամաչափությունը, թերևս, արտացոլում է տնտեսության մեջ արժեք ստեղծող ճյուղերի տարբերությունը, սակայն հարց է առաջանում՝ արդյոք ցածր աշխատավարձով աշխատատեղերի պահպանումն ու ընդլայնումը բավարա՞ր է տնտեսական արդյունավետության տեսանկյունից։
