Գերմանա-թուրքական գիտական խումբն Արարատի սառցադաշտերում ուսումնասիրում է տարածաշրջանի հազարամյակների կլիմայական ու բնապահպանական պատմությունը, և այս աշխատանքներն արդեն առաջին արդյունքներն են տալիս։
Հետազոտողները 2026 թվականի հուլիսին Արարատի գագաթային հատվածում՝ ավելի քան 5000 մետր բարձրության վրա, սառույցի նմուշներ են վերցրել՝ կիրառելով հատուկ գեոռադար և սեյսմիկ չափումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս պարզել սառցաշերտերի հաստությունն ու կառուցվածքը։
Արարատի սառույցը գիտնականների համար յուրօրինակ բնական արխիվ է, քանի որ սառցաշերտերում պահպանված օդային պղպջակները կարող են տեղեկություններ հաղորդել անցյալի մթնոլորտի կազմի, հրաբխային ժայթքումների, փոշու տարածման և կլիմայական փոփոխությունների մասին։
Հետազոտողները հատկապես հետաքրքրված են այն ժամանակաշրջաններով, որոնց վերաբերյալ Մերձավոր Արևելքի և Կովկասի համար տվյալները շատ սահմանափակ են, օրինակ՝ Հռոմեական կլիմայական օպտիմումի և VI-VII դարերի կլիմայական սառցե ժամանակաշրջանի մասին Արարատի սառցադաշտերը կարող են բոլորովին նոր տեղեկություններ տալ։
Կլիմայի փոփոխության հետևանքով Արարատի սառցածածկույթը արագորեն նվազում է, և գիտնականներն անհանգստանում են, որ սառույցում պահպանված արժեքավոր տեղեկությունները կարող են անդառնալիորեն կորչել, եթե ժամանակին չհավաքեն դրանք։
Հաջորդ արշավախմբի ընթացքում նախատեսվում է Արարատում առաջին անգամ ստանալ երկար ու հնագույն շարունակական սառցային նմուշ, ինչպես նաև սառույցում փնտրել մարդու վաղ գործունեության անուղղակի հետքեր, այդ թվում՝ մետաղամշակման կամ վաղ երկրագործության հետ կապված մասնիկներ։
Չնայած Արարատի լեգենդար կապին Նոյի պատմության հետ, հետազոտողները շեշտում են, որ իրենք չեն փնտրում Նոյի տապանը. նրանց նպատակն է ուսումնասիրել դրա տակ գտնվող սառույցն ու ապարները, որոնք կարող են պատմել շատ ավելի հին ու իրական պատմություններ։
Այս հետազոտությունը կարևոր է ոչ միայն գիտական, այլև տարածաշրջանային համատեքստում, քանի որ Արարատի սառցադաշտերից ստացված տվյալները կարող են լրացնել Մերձավոր Արևելքի ու Կովկասի կլիմայական պատմության բազմաթիվ բացերը։
Հատկապես հետաքրքիր է, որ գիտնականները փնտրում են մարդու վաղ գործունեության հետքեր, ինչը նշանակում է, որ այս արշավախումբը կարող է ոչ միայն բնական, այլև մշակութային-պատմական հայտնագործություններ բերել։ Միևնույն ժամանակ, կլիմայի փոփոխության պատճառով սառույցի արագ հալչումը ժամանակի մրցավազք է դարձնում այս աշխատանքները, և գուցե հենց հիմա է վերջին հնարավորությունը՝ այս բնական արխիվից առավելագույն տեղեկատվություն քաղելու։
