Սևանա լիճ թափվող կեղտաջրերն այսուհետ կենսաբանական մաքրման են ենթարկվելու, ինչը նախատեսվում է Ամերիկայի զարգացման բանկի (ԱԶԲ) նոր ծրագրի շրջանակում: Նախագծի նպատակն է նվազեցնել ջրային ավազանի աղտոտվածությունը և բարելավել լճի էկոլոգիական վիճակը, որը վերջին տարիներին լուրջ մտահոգություն է առաջացնում ինչպես մասնագետների, այնպես էլ հասարակության շրջանում: Ծրագրի շրջանակում նախատեսվում է տեղադրել ժամանակակից մաքրման կայաններ, որոնք կարող են օրական մշակել մեծ ծավալի կեղտաջրեր՝ օգտագործելով կենսաբանական մեթոդներ, որոնք ավելի արդյունավետ են և էկոլոգիապես մաքուր, քան ավանդական քիմիական մաքրումը:
Նոր համակարգը թույլ կտա ոչ միայն մաքրել արդեն իսկ աղտոտված ջրերը, այլև կանխել նոր աղտոտումը՝ ապահովելով, որ լիճ թափվող բոլոր կեղտաջրերը նախապես անցնեն մաքրման ամբողջական ցիկլ: Այս մոտեցումը հատկապես կարևոր է, քանի որ Սևանա լիճը համարվում է Հայաստանի ամենամեծ ջրային ռեսուրսը և ունի կենսական նշանակություն ինչպես բնության, այնպես էլ տնտեսության համար:
Բանկի ներկայացուցիչները նշել են, որ ծրագիրը ֆինանսավորվելու է ԱԶԲ-ի կողմից՝ որպես տարածաշրջանային բնապահպանական նախաձեռնությունների մաս, և դրա իրականացման համար նախատեսվում է մի քանի տարի: Առաջին փուլում կիրականացվեն հետազոտական աշխատանքներ և կմշակվի մանրամասն նախագիծ, որից հետո կսկսվեն շինարարական աշխատանքները:
Տեղական իշխանությունները ողջունել են այս նախաձեռնությունը՝ ընդգծելով, որ այն կնպաստի լճի էկոհամակարգի վերականգնմանը և կբարելավի հարակից տարածքների կենսապայմանները: Միաժամանակ նրանք հավելել են, որ անհրաժեշտ է նաև բնակիչների շրջանում բարձրացնել իրազեկվածությունը ջրային ռեսուրսների խնայողության և աղտոտման կանխարգելման վերաբերյալ, որպեսզի ծրագրի արդյունավետությունը երկարաժամկետ լինի:
Սևանա լճի աղտոտվածության խնդիրը նոր չէ, սակայն այս ծրագիրը կարող է լինել ամենալուրջ փորձերից մեկը՝ այն լուծելու ուղղությամբ։ Կարևոր է, որ նախաձեռնությունը գալիս է միջազգային ֆինանսական կառույցից, ինչը վկայում է խնդրի մասշտաբների և դրա լուծման հրատապության գիտակցման մասին։
Այնուամենայնիվ, ծրագրի հաջողությունը կախված է ոչ միայն տեխնիկական լուծումներից, այլև համակարգված մոտեցումից՝ ներառյալ վերահսկողությունը և համայնքի ներգրավվածությունը: Առանց դրա, նույնիսկ ամենաարդիական մաքրման կայանները կարող են անարդյունավետ լինել, եթե աղտոտման աղբյուրները չվերահսկվեն: Տարիներ շարունակ խնդիրը մասնակի լուծումներ է ստացել, բայց այս անգամ կարծես թե իրական փոփոխության հույս կա:
