Գոնկուրի ակադեմիան հայիթա-կանադացի գրող Թելիսոն Օրելյենի «Սա կամ մահ» վեպը հանել է հեղինակավոր գրական մրցանակի հավակնորդների երկար ցուցակից, քանի որ հեղինակին մեղադրում են տեքստը գրելիս արհեստական բանականություն օգտագործելու մեջ։ Օրելյենը կտրականապես հերքում է այս պնդումները, սակայն բարձրացված աղմուկը ֆրանսիական գրական համայնքում արդեն իսկ լայն բանավեճ է առաջացրել նոր տեխնոլոգիաների կիրառման, ստեղծագործությունների ինքնատիպության ու դրանց իրական արժեքի շուրջ։
ԱՐՀԵՍՏԱԿԱՆ ԲԱՆԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ հնարավոր օգտագործման մասին լուրերն այս շաբաթ առաջին անգամ հայտնվել են X սոցիալական ցանցի «Balance ton Claude» էջում, որի հեղինակ Սամյուել Ֆիտուսին ավելի ուշ խոստովանել է, որ հաշիվը վարում է այլ անձանց հետ միասին։ Դրանից հետո ի հայտ են եկել նաև նոր տեղեկություններ Օրելյենի ավելի վաղ գրված պատմվածքներում ու սյունակներում հնարավոր գրագողության մասին։ Հեղինակը դեռևս չի պատասխանել այս լրացուցիչ մեղադրանքներին։
Ակադեմիան հայտարարել է, որ որոշում է կայացրել գիրքը հեռացնել ցուցակից, որպեսզի լիովին պահպանի Գոնկուրյան մրցանակի ամբողջականությունն ու իր գլխավոր առաքելությունը։ Կառույցը շեշտել է, որ դեմ է ԱԲ կիրառմամբ տեքստերի ստեղծմանը, և մինչև հոկտեմբերի 6-ը լրացուցիչ մեկնաբանություններ չի տալու։
«Սա կամ մահ» վեպը պատմում է Հյուսիսային Ամերիկա ուղևորվող հայիթցի միգրանտի մասին։ Գիրքն արդեն ստացել էր մի քանի մրցանակներ, իսկ հրատարակիչները սկզբում լիովին աջակցում էին հեղինակին։ Մեղադրանքների հեղինակները հայտնել են, որ Pangram ծրագրով տեքստի ստուգումը ցույց է տվել ԱԲ գրեթե լիակատար կիրառում, թեև մասնագետները հիշեցնում են, որ նման դետեկտորների հուսալիությունը դեռևս վիճելի է։
Այս իրավիճակը ցույց է տալիս, թե որքան անպատրաստ է ժամանակակից գրական աշխարհը թվային նոր տեխնոլոգիաների մարտահրավերներին։ Pangram-ի նման ծրագրերի կիրառումը, որոնց ճշգրտությունը մասնագետները դեռևս կասկածի տակ են դնում, կարող է վտանգավոր նախադեպ դառնալ ցանկացած հեղինակի համար։
Գոնկուրի ակադեմիայի արագ արձագանքը հասկանալի է. կառույցը փորձում է ապահովագրել իր հեղինակությունը։ Այնուամենայնիվ, վերջնական ապացույցների բացակայության պայմաններում գրքի հեռացումը հարցեր է առաջացնում, թե որտեղ է անցնում տեխնոլոգիական աջակցության և ինքնուրույն ստեղծագործելու սահմանը։
