Աշխարհի ամենամեծ և հզոր հրթիռը՝ SpaceX-ի Starship-ն ու Super Heavy-ն, սեպտեմբերի 28-ին վերջապես հասավ ուղեծիր։ Սա հսկայական քայլ է դեպի տիեզերական կանոնավոր թռիչքներ, թեև մեկնարկը բավականին լարված ստացվեց։ Թռիչքի ժամանակ վեց շարժիչներից մեկն անջատվեց։ Ղեկավարներն անգամ հայտարարեցին մեկնարկի չեղարկման մասին։ Բայց ընդամենը րոպեներ անց որոշում կայացվեց շարունակել գործողությունը, և հրթիռը մեկ այլ շարժիչի օգնությամբ հաջողությամբ մտավ ուղեծիր: Այս փորձարկման գլխավոր նպատակն էր առաջին անգամ հասնել ուղեծիր։ Այնտեղ հաջողությամբ տեղակայվեցին 26 Starlink նոր արբանյակներ։
124 մետր բարձրությամբ հրթիռը կարող է Երկրի ուղեծիր հասցնել ավելի քան 100 տոննա բեռ։ Այն ամբողջությամբ բազմակի օգտագործման համար է նախատեսված, ինչը կօգնի շատ ավելի էժան դարձնել տիեզերական ճամփորդությունները։ Հենց այս համակարգն է NASA-ն ընտրել իր հավակնոտ «Արտեմիս» ծրագրի համար։ Այն նպատակ ունի առաջիկա հինգ տարում մշտական բազա կառուցել Լուսնի հարավային բևեռում, իսկ արդեն 2027 թվականին մարդ ուղարկել այնտեղ։
Հարավային Տեխասից մեկնարկած թռիչքի սկզբում ամեն ինչ ըստ պլանի էր ընթանում։ Super Heavy կրիչը յոթ րոպե անց վերահսկվող վայրէջք կատարեց Մեքսիկական ծոցում։ Իսկ բուն հրթիռը շարունակեց վերելքը և մոտ կես ժամ անց հասավ ցածր ուղեծիր, որտեղ էլ ապահով տեղակայեց հաջորդ սերնդի ինտերնետ արբանյակները։ Նախնական պլանով հրթիռը պետք է շուրջ 10 ժամ մնար տիեզերքում, սակայն ղեկավարները որոշեցին զգալիորեն կրճատել այդ ժամանակը։ Արդյունքում թռիչքից երեք ժամ անց այն մտավ մթնոլորտ ու բարեհաջող իջավ Խաղաղ օվկիանոսի հյուսիսային հատվածում։
Ջրին հարվածելուց հետո այն շրջվեց և պայթեց։ Առջևում դեռ շատ անելիքներ կան, այդ թվում՝ հրթիռն ու կրիչը մեկնարկային հարթակի վրա հատուկ մեխանիկական թևերով բռնելու բարդ գործընթացը։ Բացի այդ, դեպի Մարս երկարատև թռիչքների համար հրթիռը պետք է կարողանա վառելիքով լիցքավորվել անմիջապես Երկրի ուղեծրում:
Այս թռիչքով հսկայական խոչընդոտ հաղթահարվեց դեպի տիեզերք մատչելի ու պարբերական ուղևորությունների ճանապարհին։ Մինչև այժմ նման մասշտաբի բեռներ տիեզերք հասցնելը պահանջում էր աստղաբաշխական գումարներ, իսկ հիմա ամբողջովին վերաօգտագործվող համակարգը փոխում է խաղի կանոնները։ Սա ուղղակիորեն ազդում է ոչ միայն մասնավոր արբանյակային ցանցերի ընդլայնման, այլև Լուսնի յուրացման պետական ծրագրերի վրա։
Առաջիկա ամիսներին ուշադրության կենտրոնում են լինելու մեկնարկային աշտարակի մեխանիկական թևերով հրթիռի որսալու փորձարկումները։ Առանց այդ բարդ, դեռևս աննախադեպ տեխնիկական լուծման՝ արագ վերաօգտագործումն անհնար կլինի։ Նույնքան կարևոր է նաև ուղեծրում վառելիքի լիցքավորման տեխնոլոգիայի մշակումը, որն արդեն 2027 թվականի լուսնային վայրէջքի նախապայմաններից մեկն է։
