Կապիկներն ընդհարումից հետո ավելի արագ են հաշտվում, քան մարդիկ․ գիտնականները պատճառ են գտել

2 Min Read

Ընդհարումը կարելի է ավարտել մեկ որոշմամբ, սակայն դա դեռ չի նշանակում, որ հարաբերությունները վերականգնվել են։ Պրիմատների վարքի ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ վեճից հետո կարևոր է վերականգնել վստահությունն ու սոցիալական կապը, մինչդեռ մարդկանց հաճախ խանգարում է սեփական իրավացիությունն ապացուցելու և դեմքը փրկելու ցանկությունը։

Պրիմատաբանները վաղուց ուսումնասիրում են, թե ինչպես են կապիկներն իրենց պահում բախումներից հետո։ Նրանք կարող են կրկին շփվել, հանգստացնել միմյանց և հաշտեցման վարք դրսևորել։ Այն տեսակների համար, որոնք մեծապես կախված են համագործակցությունից, խմբի ներսում հարաբերությունների պահպանումը կենսական նշանակություն ունի։

Մարդկանց առճակատումները հաճախ ավելի բարդ են՝ կապված գաղափարախոսության, օրենքների, կազմակերպության կանոնների կամ իշխանության և ռեսուրսների բաշխման հետ։ Սակայն մյուս պրիմատների վարքը ցույց է տալիս, որ վեճից հետո կարևոր է ոչ միայն լուծել խնդիրը, այլև վերականգնել մասնակիցների միջև կապը։

Հետազոտողները առանձնացնում են մի քանի պատճառ, որոնց հետևանքով մարդիկ հաճախ անտեսում են հակամարտության այս կողմը։ Առաջինը ինքնագնահատականի և ինքնության նկատմամբ սպառնալիքն է․ երբ անհամաձայնությունն ընկալվում է որպես անձի գնահատական, մարդը սկսում է պաշտպանել սեփական իրավացիությունը, ոչ թե հասկանալ զրուցակցի դիրքորոշումը։

Երկրորդը առճակատումը թաքցնելու ցանկությունն է։ Մարդիկ երբեմն նախընտրում են տարաձայնությունները լուծել փակ դռների հետևում, որպեսզի չերևան իրենց սխալը կամ խոցելիությունը։ Արդյունքում խմբի մյուս անդամները չեն տեսնում կառուցողական լուծման ձևը։

Միաժամանակ ընդհանուր կանոններին և ամբողջ խմբի աշխատանքին վերաբերող ընդհարումները կարող են օգտակար լինել բաց քննարկելու համար, մինչդեռ անձնական տարաձայնությունները հաճախ ավելի լավ է սկզբում քննարկել առանձին, քանի որ վկաների ներկայությունը կարող է ուժեղացնել դեմքը փրկելու ցանկությունը։

Այս մոտեցման մեջ ամենահետաքրքիր տարբերությունն այն է, որ հակամարտության ավարտը և հարաբերությունների վերականգնումը նույն գործընթացը չեն։ Խնդիրը կարող է լուծված լինել, մինչդեռ մարդկանց միջև մնացած լարվածությունը դեռ չերևալ և հետագայում ավելի մեծ նշանակություն ստանալ, հատկապես այն իրավիճակներում, երբ համագործակցությունը կրկին անհրաժեշտ է։

Այստեղ կարևոր է նաև տարբերել ընդհանուր և անձնական տարաձայնությունները։ Ընդհանուր կանոնների կամ խմբի աշխատանքի մասին վեճը կարող է պահանջել բաց քննարկում, իսկ անձնական հակասության դեպքում հրապարակային քննարկումը երբեմն ավելի է ուժեղացնում ինքնապաշտպանության անհրաժեշտությունը։ Այս տարբերությունը ցույց է տալիս, որ արդյունավետ հաշտեցումը միայն համաձայնության հասնելը չէ, այլ նաև այնպիսի պայման ստեղծելը, որտեղ կողմերը կարող են պահպանել հարաբերությունները և շարունակել համագործակցել։

Share This Article