Ճապոնիայի Տանեգաշիմա տիեզերակայանից H3 հրթիռով տիեզերք կարձակվի «Martian Moons eXploration» (MMX) միջplanետային առաքելությունը, որի գլխավոր նպատակն է առաջին անգամ նմուշներ վերցնել Մարսի Ֆոբոս արբանյակից և դրանք հասցնել Երկիր։ Ծրագիրը ղեկավարում է Ճապոնիայի օդատիեզերական հետազոտությունների գործակալությունը (JAXA)՝ ՆԱՍԱ-ի, ինչպես նաև Ֆրանսիայի, Գերմանիայի և Եվրոպական տիեզերական գործակալությունների հետ սերտ համագործակցությամբ։
Մարսն ունի երկու արբանյակ՝ Ֆոբոսը և Դեյմոսը, որոնց ծագման պատմությունը գիտնականների համար մինչ օրս մնում է չբացահայտված առեղծված։ Հնարավոր է՝ դրանք Կարմիր մոլորակի ձգողականության թակարդն ընկած աստերոիդներ են, կամ էլ ձևավորվել են Մարսի մակերեսին հզոր բախման հետևանքով արտանետված բեկորներից։
Այս հարցի պատասխանը ստանալու համար անհրաժեշտ են իրական ապարների նմուշներ։
Տիեզերանավը Մարսի ուղեծիր կհասնի 2027 թվականի օգոստոսին, իսկ արդեն սեպտեմբերից կսկսի պտտվել Ֆոբոսի շուրջ՝ ուսումնասիրելով այն հեռավորությունից։ 2029 թվականի սկզբին արբանյակի մակերևույթ կիջեցվի 25 կիլոգրամանոց «Idefix» մագլցող սարքը, որը Ֆոբոսի չափազանց ցածր ձգողականության պատճառով այնտեղ կկշռի ընդամենը 15 գրամ։ Ռովերը կվերլուծի մակերեսի կազմությունը և տեղեկություններ կփոխանցի հիմնական սարքի անվտանգ վայրէջքը նախապատրաստելու համար։
Հիմնական ապարատը Ֆոբոսի վրա վայրէջք կկատարի 2030 թվականին՝ հատուկ սարքավորումներով հավաքելով արժեքավոր նմուշները։ Դրանից հետո տիեզերանավը կուղևորվի հետ՝ դառնալով պատմության մեջ առաջին առաքելությունը, որը Մարսի համակարգից վերադառնում է մեր մոլորակ։ Հատուկ պարկուճը Երկիր կհասնի 2031 թվականին և Ավստրալիայում վայրէջք կատարելով՝ գիտնականներին կփոխանցի առնվազն տասը գրամ տիեզերական նյութ։
Տասը գրամ նյութը կարող է ամբողջությամբ փոխել Արեգակնային համակարգի մասին մեր պատկերացումները։ Գիտնականները նշում են, որ Երկրի լաբորատորիաներում առկա բարդ գործիքներն անհամեմատ ավելի հզոր են տիեզերք ուղարկվող սարքերից, ուստի բերված նմուշները տասնամյակներ շարունակ կծառայեն նոր հետազոտություններին։
Related News
Մարսի արբանյակներից նմուշների բերումը տեխնիկական առումով շատ ավելի բարդ խնդիր է, քան սովորական ուղեծրային դիտարկումները։ Երկկողմանի թռիչքի և միկրոգրավիտացիայի պայմաններում վայրէջքի փորձարկումը ցույց կտա, թե որքանով է մարդկությունը պատրաստ ապագայում հենց Մարսից նյութեր տեղափոխելուն։
Ֆոբոսի քիմիական կազմի վերլուծությունը կարող է վերջ դնել տասնամյակներ տևած գիտական բանավեճին։ Տարբերությունն էական է. եթե արբանյակը բաղկացած է Մարսի հնագույն ընդերքի բեկորներից, ապա այն իր մեջ պահպանում է Կարմիր մոլորակի ջրային անցյալի և կյանքի հնարավոր հետքերը։
Այս ամենը միաժամանակ մեծ քննություն է միջազգային համագործակցության համար։ Եթե 2031 թվականի վերադարձը հաջողվի, այն կդառնա հաջորդ տասնամյակի ամենամեծ տիեզերական նվաճումներից մեկը։
