ԵՄ-ում ԱՄՆ դեսպան Էնդրյու Փազդերը հայտարարել է, որ եվրոպական ընկերությունները Վաշինգտոնից «կործանարար» պատասխան միջոցների կբախվեն, եթե Բրյուսելն իրականացնի ամերիկացի մրցակիցների համար եվրոպական շուկայի առանձին հատվածների հասանելիությունը սահմանափակելու ծրագրերը։ Այս մասին նա ասել է Financial Times-ի հետ զրույցում։
Խոսքը Եվրահանձնաժողովի առաջարկի մասին է, որը նախատեսում է ռադիոհաճախականությունների սպեկտրի այն մասը, որը թույլ է տալիս սմարթֆոններին անմիջականորեն միանալ արբանյակներին, վերապահել եվրոպական ընկերություններին։ Դա կսահմանափակի չինական և ամերիկյան ընկերությունների, այդ թվում՝ SpaceX-ի հասանելիությունը նշված հաճախականություններին։
Պատասխանելով հարցին՝ արդյո՞ք եվրոպական ընկերությունները պետք է մտահոգվեն պատասխան միջոցներով, Փազդերն ասել է, որ նրանք «պետք է զգույշ լինեն, քանի որ նման քայլ կարող է ձեռնարկվել, և դա շատ կործանարար կլինի այդ ընկերությունների համար»՝ հաշվի առնելով ամերիկյան շուկայի ծավալները։ Ըստ նրա՝ եթե նպատակը «ԱՄՆ-ի մրցունակության նվազեցումն է, ապա դա նման օրենսդրության ընդունման օրինական նպատակ չէ»։ «Եվրոպական ընկերությունների մրցունակությունը չի կարելի բարձրացնել՝ նվազեցնելով ամերիկյան ընկերությունների մրցունակությունը»,- հավելել է դեսպանը։
SpaceX-ը, իր հերթին, կտրուկ քննադատել է Եվրահանձնաժողովի առաջարկը։ Ընկերությունում նախազգուշացրել են, որ այդ քայլը կարող է հանգեցնել Ուկրաինայում կապի որակի վատթարացմանը, որտեղ Starlink-ը կրիտիկական կարևոր նշանակություն ունի։
Հոկտեմբերի 14-ին ուկրաինական զինվորականները հայտնել էին, որ բախվել են Starlink արբանյակային կապի տերմինալների աշխատանքի սահմանափակումների, ավելի ստույգ՝ դրանց ռազմական տարբերակի՝ Starshield-ի։ Դա տեղի է ունեցել Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկիի և ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի միջև աճող լարվածության ֆոնին։ Սակայն Թրամփը պնդում է, որ ինքը հրահանգ չի տվել սահմանափակել տերմինալների աշխատանքը, և իրեն հայտնի չէ, թե ով է դա արել։
Միևնույն ժամանակ, The Telegraph-ի աղբյուրները պատմել են, որ Ուկրաինայում Starlink-ի աշխատանքը սահմանափակելու առաջարկը Թրամփին ներկայացրել է SpaceX-ի ղեկավար Իլոն Մասկը, իսկ ԱՄՆ նախագահը համաձայնել է։
Բրյուսելի այս նախաձեռնությունը դեռ օրենք չէ, բայց արդեն իսկ ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող է տեխնոլոգիական ինքնիշխանության թեման վերածվել առևտրային լուրջ բախման։ Եթե Եվրահանձնաժողովն իսկապես արգելափակի հաճախականությունների հասանելիությունը, առաջինը կտուժեն ոչ թե խոշոր ընկերությունները, այլ եվրոպական սպառողն ու արբանյակային կապից կախված ծառայությունները։
Ուշագրավ է, որ Փազդերի սպառնալիքը հնչում է հենց այն պահին, երբ Ուկրաինայում Starlink-ի աշխատանքի շուրջ լարվածությունը դեռ չի հանգել։ Սա ցույց է տալիս, որ արբանյակային կապը վաղուց դադարել է զուտ կոմերցիոն թեմա լինելուց և դարձել է աշխարհաքաղաքական լծակ։
Թե որքանով ԵՄ-ն պատրաստ կլինի գնալ այս ճանապարհով՝ դեռ պարզ չէ։ Ամեն դեպքում, առաջիկա ամիսներին այս հարցը կմնա եվրոպական և ամերիկյան օրակարգերի հատման կետում։
