ՆԱՍԱ-ի «Perseverance» մարսագնացը պաշտոնապես սահմանել է նոր վարորդական ռեկորդ այլ մոլորակի վրա՝ անցնելով ավելի մեծ տարածություն, քան երկրի սահմաններից դուրս շարժված որևէ այլ տրանսպորտային միջոց։ Հոկտեմբերի 11-ին նրա վազքաչափը գրանցել է 45.22 կիլոմետր՝ հետևում թողնելով «Opportunity» մարսագնացի նախկին ռեկորդը, որն աշխատել էր 2004-ից 2018 թվականներին։ Այս արդյունքը հատկապես տպավորիչ է, քանի որ «Perseverance»-ին հաջողվել է դրան հասնել ընդամենը հինգ ու կես տարում, մինչդեռ նախորդ ռեկորդակրից պահանջվել էր շուրջ տասնհինգ տարի։
Նոր նշագծին հասնելու համար մարսագնացը շարժվել է դեպի Իդուբի կոչվող վայրը՝ անցնելով Յեզերո խառնարանի արևմտյան եզրից այն կողմ գտնվող մի տարածքով, որտեղ պահպանվել են արևային համակարգում երբևէ ուսումնասիրված ամենահին ապարներից մի քանիսը։ Գիտնականները հույս ունեն այնտեղ հայտնաբերել հնագույն հիդրոթերմալ համակարգերի հետքեր, որոնք կարող էին ժամանակին պայմաններ ստեղծել կյանքի գոյության համար։ Մարսագնացի այս հաջողության հիմքում ընկած է նրա բարդ ինքնավար նավիգացիոն համակարգը, որը թույլ է տալիս սարքին ինքնուրույն գնահատել շրջակա միջավայրը և ընտրել անվտանգ երթուղի։
«AutoNav» կոչվող տեխնոլոգիան թույլ է տալիս, որ մեքենայի անցած ճանապարհի ավելի քան 90 տոկոսն իրականացվի առանց Երկրից մանրամասն հրահանգներ ստանալու։ Մարսագնացն անընդհատ լուսանկարում է տարածքը, ստեղծում խոչընդոտների եռաչափ քարտեզ և ընտրում հնարավոր լավագույն ուղին շարժման ընթացքում։ Ճարտարագետներն արդեն իսկ աշխատում են նոր ծրագրային ապահովման վրա, որը հետագայում թույլ կտա սարքին էլ ավելի արդյունավետ կառավարել ընթացքը և խուսափել արևային լույսի խանգարող ազդեցությունից։
Այս նվաճումը ցույց է տալիս տիեզերական տեխնոլոգիաների զարգացման տեմպը, որտեղ ինքնավար համակարգերն սկսում են վճռորոշ դեր խաղալ մոլորակների ուսումնասիրության գործում։ Եթե նախկինում յուրաքանչյուր քայլը պահանջում էր երկրային մասնագետների երկարատև հաշվարկներ, ապա ժամանակակից սարքերն արդեն ինքնուրույն են հաղթահարում բարդ տեղանքները։
Հետագա ամիսներին Յեզերո խառնարանի եզրային հատվածների հետազոտությունը կարող է նոր տվյալներ տալ Մարսի հնագույն միջավայրի մասին։ Այս ընթացքում հավաքված նմուշները գիտնականների համար կդառնան հիմնական աղբյուր՝ հասկանալու համար մոլորակի վաղ շրջանի երկրաբանական պատմությունը։

