Իռլանդիայի մայրաքաղաք Դուբլինում ընթացող Եվրոպական քաղաքական համայնքի 9-րդ գագաթնաժողովի շրջանակներում Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նոյեմբերի 12-ին հանդիպել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ։
Ղեկավարները մտքեր են փոխանակել խաղաղության օրակարգի առաջմղման շուրջ՝ հիմնվելով Վաշինգտոնում 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին կայացած գագաթնաժողովի արդյունքների և այնտեղ ստորագրված համատեղ հռչակագրի վրա։ Քննարկումները կենտրոնացել են խաղաղության հետագա ամրապնդմանն ուղղված գործնական քայլերի վրա՝ ներառյալ տրանսպորտային և տարանցիկ կապերի զարգացումը, տնտեսական ու առևտրային հարաբերությունները, սահմանների սահմանազատումը և վստահության ամրապնդման միջոցառումները։
Այս համատեքստում կողմերը քննարկել են «Թրամփի ուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» (ԹՐԻՓՓ) նախագծի ընթացքը, այդ թվում՝ դրա երկաթուղային և ավտոճանապարհային բաղադրիչների պլանավորումն ու նախագծումը, ինչպես նաև ԹՐԻՓՓ-ի երթուղով տարանցիկ կապերի հեռանկարները։
Որպես դրական զարգացում նշվել է Ադրբեջանի տարածքով դեպի Հայաստան և Հայաստանից ապրանքների տարանցումը։ Անցյալ տարվա նոյեմբերից ի վեր Ադրբեջանի տարածքով Հայաստան է տեղափոխվել ընդհանուր առմամբ 105 հազար տոննա բեռ։
Կողմերը մտքեր են փոխանակել նաև տնտեսական ու առևտրային հարաբերությունների հետագա զարգացման հնարավորությունների, այդ թվում՝ էլեկտրաէներգետիկ ցանցերի առաջիկա փոխկապակցման շուրջ։ Ղեկավարներն ընդգծել են շրջակա միջավայրի և անդրսահմանային ջրային ռեսուրսների ոլորտում համագործակցության կարևորությունը և ողջունել անդրսահմանային գետերի կառավարման հարցերով աշխատանքային խմբերի ստեղծումը։
Վերջում ղեկավարները վերահաստատել են խաղաղության գործընթացում դրական դինամիկան պահպանելու և տարածաշրջանում խաղաղության, կայունության ու բարգավաճման ամրապնդմանն ուղղված երկխոսությունը շարունակելու կարևորությունը։
Թվերը, թերևս, ամենից լավն են խոսում այն մասին, թե իրականում ինչ է կատարվում։ 105 հազար տոննա բեռ մեկ տարվա ընթացքում այն ֆոնին, երբ դեռ վերջերս այդ երթուղին փակ էր, լուրջ ցուցանիշ է, և դա նշվել է հենց հանդիպման ընթացքում։ Բայց տարանցումը մի բան է, իսկ էլեկտրաէներգետիկ ցանցերի փոխկապակցումը՝ բոլորովին այլ։ Առաջինը կարելի է գործարկել արագ, երկրորդը պահանջում է տեխնիկական նախագծեր, ներդրումներ և ժամանակ։
Ուշագրավ է, որ այս անգամ օրակարգում առանձին տեղ է հատկացվել անդրսահմանային գետերին ու աշխատանքային խմբերի ստեղծմանը։ Ջուրը տարածաշրջանում հաճախ ավելի զգայուն թեմա է, քան ցամաքային սահմանը, և այստեղ առաջին կոնկրետ քայլերն արվում են։
Իհարկե, Դուբլինի հանդիպումը դեռ չի նշանակում, որ բոլոր հարցերը լուծված են։ Սահմանազատման, տրանսպորտային հանգույցների վերահսկողության և ԹՐԻՓՓ-ի ֆինանսավորման շուրջ դեռ բաց հարցեր կան, և թե ինչպես դրանք կլուծվեն գործնականում, ցույց կտա մոտակա ամիսների աշխատանքը։
