Սինգապուրի ազգային համալսարանի Յոնգ Լու Լին բժշկական դպրոցի գիտնականները հայտնաբերել են սպիտակուց, որը կարող է օգնել վերականգնել ծերացող ուղեղի նոր բջիջներ ստեղծելու կարողությունը։ Խոսքը DMTF1 կոչվող տրանսկրիպցիոն գործոնի մասին է, որը կարգավորում է նյարդային ցողունային բջիջների ակտիվությունը։
Նյարդային ցողունային բջիջները մասնակցում են նոր նեյրոնների առաջացմանը, որոնք կարևոր են սովորելու և հիշողության համար։ Տարիքի հետ այդ բջիջների ինքնավերականգնվելու կարողությունը նվազում է, ինչը կապված է ճանաչողական գործառույթների անկման հետ։
Գիտնականները ուսումնասիրել են մարդու նյարդային ցողունային բջիջներ, ինչպես նաև վաղաժամ ծերացումը նմանակող լաբորատոր մոդելներ։ Պարզվել է, որ ծերացած բջիջներում DMTF1-ի մակարդակը զգալիորեն նվազում է, իսկ դրա արտահայտությունը վերականգնելու դեպքում բջիջները կրկին ձեռք են բերում վերարտադրվելու կարողություն։
Հետազոտողները նաև պարզել են, որ DMTF1-ը կարգավորում է Arid2 և Ss18 օժանդակ գեները, որոնք օգնում են բացել խիտ փաթեթավորված ԴՆԹ-ն և ակտիվացնել աճի հետ կապված գեները։ Առանց այդ գեների նյարդային ցողունային բջիջները չեն կարող արդյունավետորեն վերականգնվել։
Related News
Արդյունքները ցույց են տալիս, որ DMTF1-ի մակարդակի բարձրացումը կամ դրա ակտիվության ուժեղացումը ապագայում կարող է օգտագործվել ուղեղի ծերացման հետ կապված բջջային փոփոխությունները դանդաղեցնելու համար։ Սակայն ներկայիս արդյունքները հիմնականում ստացվել են լաբորատոր պայմաններում։ Գիտնականները դեռ պետք է պարզեն՝ արդյոք DMTF1-ի ակտիվացումը կավելացնի ցողունային բջիջների թիվը և կբարելավի սովորելն ու հիշողությունը՝ առանց ուղեղի ուռուցքների առաջացման ռիսկը բարձրացնելու։
Այս արդյունքը դեռ բուժման պատրաստ մեթոդ չէ, և հենց այս տարբերությունն է կարևոր պահել մտքում։ Գիտնականները ցույց են տվել, որ DMTF1-ի վերականգնումը լաբորատոր պայմաններում փոխում է ծերացած նյարդային ցողունային բջիջների վարքը, սակայն դա դեռ չի նշանակում, որ նույն ազդեցությունը հնարավոր է ստանալ մարդու ուղեղում։
Հաջորդ փուլում հետազոտողների համար առանցքային հարցը կլինի ոչ միայն բջիջների վերականգնումը, այլև դրա հետևանքը սովորելու և հիշողության վրա։ Միաժամանակ նրանք պետք է պարզեն անվտանգության սահմանները, քանի որ նախատեսում են ուսումնասիրել DMTF1-ի ակտիվացումը՝ առանց ուղեղի ուռուցքների առաջացման ռիսկը մեծացնելու։ Այս պատճառով ներկայիս բացահայտումը ավելի ճիշտ է դիտարկել որպես ապագա բուժումների հնարավոր հիմք, ոչ թե արդեն հասանելի երիտասարդացնող միջոց։
