Մայրության նպաստի իրավունք ունեն ոչ միայն աշխատող կանայք, այլև չաշխատող մայրերը։ Օրենքը նրանց համար սահմանում է առանձին կարգ, որի որոշ առանձնահատկություններ շատերին պարզապես անհայտ են: Օրինակ, նպաստ ստանալու համար դիմում գրել պետք չէ, սակայն կա հստակ ժամկետ, որը բաց թողնելու դեպքում կկորցնեք ամբողջ գումարը։
Նախ պետք է հասկանալ, թե ում է օրենքը համարում չաշխատող: Չաշխատող է համարվում այն անձը, ով հղիության և ծննդաբերության արձակուրդի իրավունք ձեռք բերելու առաջին օրվա դրությամբ վարձու աշխատող կամ անհատ ձեռնարկատեր չէ։ Սակայն այստեղ կա մի կարևոր նրբություն, քանի որ չաշխատող են համարվում նաև միկրոձեռնարկատիրությամբ զբաղվողները, քաղաքացիաիրավական պայմանագրով եկամուտ ստացող անձինք ու կամավորները: Փաստորեն շատերը, ովքեր իրենց համարում են աշխատող, իրավաբանորեն ունեն հենց այս նպաստի իրավունքը։
Գումարը նշանակվում է առանց դիմումի, քանի որ պետական մարմինները հղիության և ծննդաբերության մասին տեղեկատվությունը ինքնաշխատ ստանում են էլեկտրոնային առողջապահության համակարգից մեկամսյա ժամկետում: Նպաստը նշանակելուց և գումարը բանկ փոխանցելուց հետո լիազոր մարմինը հինգ աշխատանքային օրվա ընթացքում ծանուցում է քաղաքացուն։ Նպաստը տրվում է, եթե տեղեկատվությունը ստացվել է արձակուրդի 140 օրվա ընթացքում, իսկ կինն ունի հաշվառում Հայաստանում, ընդ որում օտարերկրյա քաղաքացիների դեպքում պահանջվում է առնվազն երեք տարվա անընդմեջ հաշվառում։
Գումարի չափը հաշվարկվում է հստակ բանաձևով, որի հիմքում ընկած է նվազագույն աշխատավարձը: Նվազագույն աշխատավարձի հիսուն տոկոսը, որն այսօր կազմում է 37.500 դրամ, բաժանում են մեկ ամսվա միջին օրերի թվի վրա և բազմապատկում 140-ով, ինչի արդյունքում ստացվում է 172.698 դրամ։ Վաղաժամ ծննդաբերության դեպքում նպաստը տրվում է 70 օրվա համար և կազմում է մոտ 86.349 դրամ։
Այս գործընթացում կա մի շատ կարևոր ժամկետ, որի մասին շահառուները հաճախ տեղյակ չեն լինում: Եթե տվյալները բանկ փոխանցելու ամսվանից հաշված 12 ամսվա ընթացքում անձը չի պահանջում իր գումարը, այն վերադարձվում է պետական բյուջե: Այս ժամկետը լրանալուց հետո մայրության նպաստ ստանալու իրավունքն ընդհանրապես դադարում է, և գումարը վերականգնել այլևս հնարավոր չէ:
Այս ինքնաշխատ համակարգը էականորեն հեշտացնում է երիտասարդ մայրերի կյանքը՝ ազատելով նրանց թղթաբանական քաշքշուկներից։ Պետական տարբեր գերատեսչությունների բազաների փոխկապակցումը թույլ է տալիս նպաստը նշանակել աննկատ, ինչը հատկապես կարևոր է հղիության վերջին ամիսներին կամ ծննդաբերությունից անմիջապես հետո։
Related News
Սակայն այստեղ լրջագույն խնդիր է առաջանում իրազեկվածության պակասի պատճառով: Քանի որ մարդիկ դիմում չեն գրում, շատերը նույնիսկ չգիտեն, որ իրենց անունով բանկում գումար է նստել։ Թեև լիազոր մարմինը պարտավոր է ծանուցել շահառուին, գործնականում այդ ծանուցումները կարող են չհասնել հասցեատիրոջը՝ հեռախոսահամարի կամ հասցեի փոփոխության պատճառով:
Արդյունքում տասներկու ամիսը կարող է շատ արագ անցնել, և հատկապես սոցիալապես անապահով խավը կզրկվի իրեն հասանելիք ֆինանսական աջակցությունից: Նման դեպքերից խուսափելու համար քաղաքացիները պետք է պարբերաբար ստուգեն իրենց տվյալները պետական ռեգիստրում և ակտիվորեն հետևեն բանկային հաշիվներին։
