Ֆիզիկոսները պատի միջով հաղորդագրություն են փոխանցել՝ օգտագործելով ոչ թե ռադիոալիքներ, այլ ձգողականությունը

2 Min Read

Ավստրալացի ֆիզիկոսները փորձի միջոցով ցույց են տվել, որ ձգողականությունը կարելի է օգտագործել հաղորդագրություններ փոխանցելու համար՝ առանց ռադիոալիքների կամ այլ էլեկտրամագնիսական ազդանշանների։ Նրանք աղյուսե պատի միջով մոտ 70 սանտիմետր հեռավորության վրա փոխանցել են «ձգողականություն» բառը՝ երկու հարկերի միջև վերելակ շարժելով և չափելով դրա առաջացրած գրավիտացիոն դաշտի փոփոխությունները։

Քվինսլենդի համալսարանի գիտնականներն օգտագործել են 1950-ականներին կառուցված վերելակ, որի կողքին գտնվող տղամարդկանց զուգարանում տեղադրել են գրավիտացիոն դաշտը չափող զգայուն սարք՝ գրավիմետր։ Այն գրանցել է վերելակի 1,8 տոննա կշռող հակակշռի դիրքի փոփոխությունները։ Գիտնականներն այդ շարժումները կոդավորել են երկուական համակարգով՝ 0-ի և 1-ի տեսքով։

Փորձի ընթացքում փոխանցել են «gravity» բառը։ Մեկ բիթ փոխանցելու համար պահանջվել է մեկ րոպե, իսկ ամբողջ բառը հասել է գրեթե մեկ ժամում։ Հետազոտությունը հրապարակվել է «Science Advances» գիտական ամսագրում։

Գիտնականների խոսքով՝ այս եղանակի գլխավոր առավելությունն այն է, որ գրավիտացիոն ազդանշանը գրեթե անհնար է արգելափակել սովորական նյութերով։ Ի տարբերություն ռադիոալիքների՝ այն չի դադարում տարածվել, երբ ճանապարհին պատ կամ այլ խոչընդոտ է հայտնվում։ Սակայն ներկայումս փոխանցման չափազանց ցածր արագությունը թույլ չի տալիս մեթոդը գործնականում կիրառել։

Հետազոտության համահեղինակ Մեթյու Դևիսի գնահատմամբ՝ ավելի զգայուն քվանտային գրավիտացիոն սենսորների կիրառմամբ տեսականորեն հնարավոր կլինի հաղորդագրություններ փոխանցել մինչև 500 մետր հեռավորության վրա և 15 անգամ ավելի արագ։ Գիտնականները փորձի գաղափարին հանգել են մեկ այլ նախագծի ընթացքում, որի նպատակն է առանց հպման կշռել բեռնատարները՝ չափելով դրանց առաջացրած գրավիտացիոն փոփոխությունները։

Այս փորձի արժեքը ոչ այնքան հաղորդագրություն փոխանցելու նոր միջոց գտնելն է, որքան ցույց տալը, որ ձգողականությունը նույնպես կարող է տեղեկատվության փոխանցման հիմք դառնալ։ Այն, ինչ այսօր չափազանց դանդաղ է սովորական կապի համար, կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել այնպիսի իրավիճակներում, երբ էլեկտրամագնիսական ազդանշանները չեն հասնում իրենց հասցեատիրոջը։

Այստեղ դեռ մեծ տեխնիկական խնդիր կա։ Նույնիսկ եթե ապագայում ավելի զգայուն քվանտային սենսորները թույլ տան հասնել 500 մետրի և արագությունը բարձրացնել 15 անգամ, դա դեռ չի նշանակում, որ մեթոդը պատրաստ է կիրառման։ Գիտնականներն իրենք էլ այս փուլում դրա գործնական օգտակարությունը դժվարանում են պատկերացնել։ Հետևաբար փորձը պետք է դիտարկել որպես ֆիզիկայի հնարավորությունների ուսումնասիրություն, այլ ոչ թե կապի ներկայիս տեխնոլոգիաներին պատրաստ փոխարինող։

Share This Article