Ինչպե՞ս է ահաբեկչությունը փոխվել սեպտեմբերի 11-ից հետո. «Ալ-Քաիդայից» մինչև «միայնակ գայլեր»

2 Min Read

Սեպտեմբերի 11-ի հարձակումներից քսանհինգ տարի անց ահաբեկչության բնույթն արմատապես փոխվել է, և այսօր սպառնալիքներն այլևս չեն սահմանափակվում միայն կազմակերպված խմբավորումներով: Այդ փոփոխության վառ օրինակ է 25-ամյա մի աֆղանցու դեպքը, որը դատապարտվել է ցմահ ազատազրկման՝ Մյունխենում ավտոմեքենայով մարդկանց բազմության մեջ մխրճվելու համար, թեև նա որևէ կոնկրետ ահաբեկչական խմբի անդամ չէր։

Նախկինում աշխարհը պայքարում էր «Ալ-Քաիդայի» պես կառուցվածքային կազմակերպությունների դեմ, սակայն այսօր գերիշխող են դառնում այսպես կոչված «միայնակ գայլերը»։ Նրանք անհատներ են, որոնք հաճախ արմատականացվում են առցանց քարոզչության ազդեցությամբ և գործում են առանց խմբային կենտրոնացված հրահանգների, ինչը անվտանգության մարմինների համար անչափ բարդացնում է կանխարգելիչ աշխատանքը։ Փորձագետները նշում են, որ արհեստական բանականության և սոցիալական ցանցերի տարածումը հարթակներ են ստեղծում ազդեցության նոր գործիքների համար՝ թույլ տալով հեռակա կարգով ոգեշնչել մարդկանց հարձակումների։

Միաժամանակ, «Ալ-Քաիդան» չի անհետացել. այն վերափոխվել է՝ ստեղծելով ցրված ենթախմբերի ցանց՝ Սոմալիից մինչև Աֆրիկայի Սահել շրջան։ Այս կազմակերպությունները շարունակում են ֆինանսավորվել և համակարգել իրենց գործողությունները՝ հաճախ օգտագործելով առցանց հաղորդակցությունը՝ նոր կամավորներ ներգրավելու համար։ Այնուամենայնիվ, ԱՄՆ-ի հակաահաբեկչական ռազմավարությունը փոխվել է՝ պարտության մատնելու փոխարեն կենտրոնանալով սպառնալիքների արդյունավետ կառավարման վրա։ Այս նպատակի իրագործումը, սակայն, հանդիպում է խոչընդոտների, քանի որ մասնագետների պակասը և աշխարհաքաղաքական նոր լարվածությունները բարդացնում են տեղեկատվության հավաքագրումն ու անվտանգության ապահովումը։

Այս փոփոխությունը ցույց է տալիս, որ տեխնոլոգիաներն ահաբեկչության դեմ պայքարում ոչ միայն օգնում են, այլև նորանոր ճեղքեր բացում։ Երբ հակաահաբեկչական ռեսուրսները կենտրոնանում են այլ աշխարհաքաղաքական հակամարտությունների վրա, ինչպիսին է Իրանի շուրջ լարվածությունը, կառույցներն անխուսափելիորեն կորցնում են իրենց «աչքերն ու ականջները» տեղերում։

Ստացվում է, որ մինչ տեխնոլոգիաները զարգանում են, մարդկային ներուժի կորուստը վտանգավոր բաց է թողնում անվտանգության համակարգում։ Այս միտումը հավանաբար շարունակվելու է, քանի դեռ սպառնալիքների գնահատման հին մեթոդները չեն հարմարվել թվային դարաշրջանի անկանխատեսելիությանը։

Share This Article