Արհեստական բանականության համակարգերն ու տվյալների կենտրոնները 2024 թվականին ԱՄՆ-ում սպառել են մոտ 415 տերավատտ/ժամ էլեկտրաէներգիա, ինչը կազմում է երկրի ընդհանուր արտադրության ավելի քան 10 տոկոսը։ Կանխատեսումների համաձայն՝ այդ պահանջարկը մինչև 2030 թվականը կարող է կրկնապատկվել, և էներգիայի սպառման աճը նոր հարցեր է առաջացնում արհեստական բանականության կայուն զարգացման վերաբերյալ։
Այս խնդրին լուծում գտնելու համար ինժեներները ստեղծել են փորձնական AI համակարգ, որը համատեղում է նեյրոնային ցանցերն ու խորհրդանշական տրամաբանությունը։ Մոտեցումը կոչվում է նեյրոխորհրդանշական արհեստական բանականություն և նախատեսված է ռոբոտների տեսնելու, հրահանգները հասկանալու և ֆիզիկական գործողություններ կատարելու համար։ Նման համակարգերը հայտնի են որպես տեսալեզու-գործողության՝ VLA մոդելներ։
Ի տարբերություն միայն տվյալների և փորձարկումների վրա հիմնված մոտեցումների՝ նոր համակարգը խնդիրները բաժանում է քայլերի ու կիրառում կանոններ, օրինակ՝ ձևի և հավասարակշռության մասին։ Դրա շնորհիվ այն կարողանում է ավելի քիչ սխալներով հասնել լուծման և նվազեցնել ուսուցման ընթացքում կատարվող ավելորդ փորձերը։
Հետազոտողները համակարգը փորձարկել են «Հանոյի աշտարակներ» դասական գլուխկոտրուկով։ Նեյրոխորհրդանշական VLA-ն հասել է 95 տոկոս հաջողության, մինչդեռ ստանդարտ համակարգերի արդյունքը կազմել է 34 տոկոս։ Ավելի բարդ տարբերակում, որը համակարգը նախկինում չէր տեսել, նոր մոդելը հաջողել է դեպքերի 78 տոկոսում, իսկ ավանդական մոդելները ձախողվել են բոլոր փորձերում։
Ուսուցման ժամանակը նույնպես կտրուկ նվազել է՝ ավելի քան մեկուկես օրվանից հասնելով ընդամենը 34 րոպեի։ Էներգիայի սպառումն ուսուցման փուլում կազմել է ստանդարտ VLA համակարգի պահանջածի ընդամենը 1 տոկոսը, իսկ աշխատանքի ընթացքում՝ 5 տոկոսը։ Հետազոտական թիմը նշում է, որ այս մոտեցումը կարող է մինչև 100 անգամ նվազեցնել էներգիայի օգտագործումը՝ միաժամանակ բարելավելով որոշ առաջադրանքների կատարումը։
Հետազոտողները կարծում են, որ նեյրոխորհրդանշական մոտեցումը կարող է այլընտրանքային ուղղություն դառնալ այն համակարգերի համար, որոնք այսօր մեծապես կախված են տվյալներից և հսկայական հաշվարկային ռեսուրսներից։ AI-ի տարածման հետ էներգիայի պահանջարկը շարունակում է աճել, իսկ տվյալների կենտրոնների ընդլայնումը նոր բեռ է ստեղծում էլեկտրաէներգետիկ ենթակառուցվածքների համար։
Այս արդյունքները ցույց են տալիս, որ AI-ի արդյունավետությունը միայն ավելի մեծ մոդելներ և ավելի շատ տվյալներ օգտագործելու հարց չէ։ Այստեղ փորձարկված համակարգը այլ ճանապարհ է ընտրում՝ ուսուցման ընթացքում վիճակագրական օրինաչափություններին ավելացնելով նախապես սահմանված կանոններ, ինչի շնորհիվ որոշ առաջադրանքներ լուծվում են ավելի քիչ փորձերով։
Սակայն ներկայացված արդյունքները վերաբերում են կոնկրետ փորձնական համակարգի և «Հանոյի աշտարակներ» առաջադրանքին, ուստի դրանք ինքնաբերաբար չեն նշանակում, որ նույն խնայողությունը հնարավոր կլինի ստանալ AI-ի բոլոր կիրառություններում։ Հետագա նշանակությունը հատկապես կապված է այն բանի հետ, թե որքան լավ կաշխատի այս մոտեցումը ավելի բարդ ռոբոտային խնդիրներում, որտեղ տեսողական տվյալները, լեզվային հրահանգներն ու ֆիզիկական գործողությունները միաժամանակ փոխկապակցված են։

