390 հազար զոհ․ հաքերները հրապարակել են Ռուսաստանի պատերազմական կորուստների տվյալները

3 Min Read

Cyber Partisans BY և Silent Crow հաքերային խմբերը հայտարարել են, որ կոտրել են Ռուսաստանի Դաշնային պետական վիճակագրական ծառայության՝ Ռոսստատի համակարգը և գողացել մոտ 23 տերաբայթ տվյալ։ Դրանց թվում են ներքին փաստաթղթեր, ժողովրդագրական ու տնտեսական վիճակագրություն, ինչպես նաև Ուկրաինայի դեմ պատերազմում ռուսական կողմի կորուստների մասին տեղեկություններ։

Հրապարակված տվյալների հիման վրա հաքերները սեփական հաշվարկներն են կատարել։ Cyber Partisans BY-ի գնահատմամբ՝ 2022 թվականի փետրվարին Ռուսաստանի լայնածավալ ներխուժման սկզբից մինչև 2026 թվականի օգոստոսի 27-ը զոհվել է առնվազն 393 881 Ռուսաստանի քաղաքացի։ Silent Crow-ն ավելի բարձր թիվ է նշում՝ 450 100 զոհ։ Այս տարբերությունը կապված է հաշվարկման մեթոդների հետ։ Cyber Partisans BY-ն հաշվի է առել այն մահերը, որոնց պատճառը նշված է որպես ռազմական գործողություններ կամ դրանց հետևանքներ։

Silent Crow-ն իր հաշվարկում ներառել է նաև զինծառայողների ոչ մարտական կորուստները, ահաբեկչությունների հետևանքով մահերը և Ռուսաստանում գրանցված այն դեպքերը, երբ մարդիկ մահացել են օկուպացված տարածքներում կամ Ուկրաինայում, իսկ մահվան ճշգրիտ պատճառը հայտնի չէ։

Ռուսաստանը մարտական կորուստների պաշտոնական վիճակագրություն չի հրապարակում 2022 թվականի սեպտեմբերից։ 2024 թվականից Ռոսստատը դադարեցրել է նաև մահվան պատճառների վերաբերյալ տարեկան տվյալների հրապարակումը, ինչն ավելի է դժվարացնում պատերազմի ժողովրդագրական հետևանքների անկախ գնահատումը։

Նոյեմբերի 8-ի դրությամբ BBC-ի ռուսական ծառայության և Mediazona-ի համատեղ բազայում գրանցված էր զոհված ռուս զինծառայողների մոտ 286 000 անուն։ Սակայն ցուցակը թերի է, հատկապես պատերազմի վերջին ամիսների մասով։ Meduza-ի և Mediazona-ի՝ ժառանգության գրանցամատյանների տվյալների վրա հիմնված ուսումնասիրությունը 2025 թվականի վերջին զոհերի թիվը գնահատել էր մոտ 350 000։ Հաքերների թվերը համընկնում են նախկին անկախ գնահատականների հետ, բայց դա դեռ չի հաստատում յուրաքանչյուր թվի ճշգրտությունը։

Այս տվյալների շուրջ գլխավոր խնդիրը միայն զոհերի թվի չափը չէ, այլ այն, թե ինչպես կարելի է վստահել հաշվարկին, երբ պաշտոնական վիճակագրությունը երկար ժամանակ հասանելի չէ։ Հաքերների հրապարակած թվերը կարող են լրացնել բացը, բայց դրանց ծագումն ու ամբողջականությունը ստուգելուց առաջ դրանք վերջնական գնահատական համարելը վաղ է։

Տարբեր հաշվարկների միջև եղած մեծ տարբերությունը ցույց է տալիս, թե որքան կարևոր է հասկանալ՝ ով է ներառված վիճակագրության մեջ և ինչ պայմաններով։ Մարտական կորուստները, ոչ մարտական մահերը և անհետ կորածների դեպքերը մեկ ընդհանուր թվի մեջ միավորելը կարող է փոխել պատերազմի մարդկային գնի մասին պատկերացումը։

Այս նյութի արժեքը, հետևաբար, միայն հնարավոր նոր թվերը չեն։ Եթե տվյալները հաստատվեն, դրանք կարող են օգնել ավելի ամբողջական պատկեր կազմել, բայց նույնիսկ այդ դեպքում որոշ դեպքեր կմնան չպարզված։

Share This Article