Google Quantum AI-ի հետազոտողներն իրենց գերհաղորդիչ քվանտային պրոցեսորի վրա կարողացել են գործնականում չափել և կիրառել քվանտային մեխանիկայի ամենատարօրինակ հատկություններից մեկը՝ կոնտեքստուալությունը։ Հետազոտությունը ցույց է տվել, որ 105 քյուբիթանոց համակարգը կարողանում է հաջողությամբ կատարել այնպիսի առաջադրանքներ, որոնք անհասանելի են դասական համակարգիչների համար։
Քվանտային կոնտեքստուալությունը նշանակում է, որ մասնիկների ֆիզիկական հատկությունները նախապես սահմանված չեն, այլ ձևավորվում են միայն չափման պահին՝ կախված նրանից, թե ուրիշ ինչ չափումներ են արվում դրանց հետ միաժամանակ։ Այս երևույթը ստուգելու համար գիտնականները կիրառել են հայտնի «կախարդական քառակուսու» խաղը, որտեղ երկու մասնակից պետք է լրացնեն 3×3 աղյուսակի տողերն ու սյուները՝ առանց իրար հետ խոսելու։ Դասական համակարգիչները կամ նախապես գրված որևէ պլան կարող են հաղթել այս խաղում առավելագույնը 88.89% դեպքերում, սակայն Willow քվանտային պրոցեսորի քյուբիթները հաղթել են 98.3% ճշգրտությամբ։
Բացի երկու քյուբիթով փորձերից, թիմը ստուգել է, թե արդյոք այս հատկությունը պահպանվում է մեծ համակարգերում, որտեղ աղմուկը սովորաբար խանգարում է քվանտային էֆեկտներին։ Նրանք անցկացրել են խաղ մինչև 71 մասնակցի (քյուբիթի) միջև և կարողացել են 105 քյուբիթանոց ցանցի վրա լուծել թաքնված գծային ֆունկցիայի խնդիրը։ Նույնիսկ համակարգի չափսերի մեծացմանը զուգահեռ՝ քվանտային պրոցեսորը պահպանել է 0.6 հաջողության հավանականություն, ինչը գերազանցում է դասական համակարգիչների տեսական սահմանը։
Այս փորձարկումներն օգնել են նաև հայտնաբերել պրոցեսորի ներսում թաքնված շատ նուրբ սխալներ, որոնք սովորական թեստերի ժամանակ անտեսանելի են մնում։ Դրանով կոնտեքստուալությունը դառնում է ոչ միայն հաշվողական հզորության աղբյուր, այլև ճշգրիտ չափանիշ՝ ապագա քվանտային սարքերի որակը գնահատելու համար։
Այս հետազոտությունը փոխում է պատկերացումներն այն մասին, թե իրականում ինչն է քվանտային համակարգիչներին տալիս իրենց գերազանցությունը։ Մինչ այժմ հիմնական շեշտը դրվում էր քվանտային խճճվածության վրա, սակայն փորձը հաստատեց, որ կոնտեքստուալությունը պահպանվում է նաև բազմաքյուբիթանոց համակարգերում և ապահովում է իրական առավելություն։
Գործնական տեսանկյունից սա կարևոր է ոչ միայն արագ հաշվարկների համար։ Քանի որ այս թեստերն ունեն ֆիզիկայի օրենքներով սահմանված անփոփոխ առաստաղ, դրանք թույլ են տալիս ճշգրիտ չափել պրոցեսորների թաքնված սխալները, ինչն անհրաժեշտ է քիմիայում և նյութագիտության մեջ բարդ մոլեկուլներ մոդելավորելու համար։

