Ուկրաինական ԱԹՍ-ների հարվածները ռուսական Wildberries մարկետփլեյսի պահեստներին ծանր հետևանքներ են ունեցել հայաստանցի արտադրողների ու վաճառողների համար։ Ընկերության ենթակառուցվածքների շուրջ 20 տոկոսը տուժել է հուլիսի 18-ից սկսված հարձակումներից՝ վնասելով ավելի քան 1 միլիոն քառակուսի մետր տարածք։ Մարկետփլեյսում ակտիվ աշխատող մոտ 4 հազար հայ վաճառականներից շատերը հայտնվել են անելանելի վիճակում՝ կորցնելով իրենց ապրանքները և հաշիվներում առկա գումարները։
Տուժած վաճառողները փաստում են, որ ընկերությունը հրաժարվում է պատշաճ փոխհատուցում տրամադրել կամ առաջարկում է չնչին գումարներ, որոնք անգամ մոտ չեն իրական վնասներին։ Քրիստինե Լուլուկյանը, օրինակ, 3000 դոլարի կորուստ է ունեցել՝ փոխհատուցման դիմաց ստանալով ընդամենը 70 հազար դրամ։ Իրավիճակը բարդանում է նրանով, որ Wildberries-ը թույլ չի տալիս վաճառողներին հետ վերցնել իրենց գույքը անվնաս պահեստներից՝ պատճառաբանելով լոգիստիկ ծանրաբեռնվածությունը։ Առևտրականները հաճախ ստիպված են լինում իրենց իսկ ապրանքը հետ գնել՝ որպես սովորական գնորդներ։
Հետաքրքիր է, որ հայ վաճառականների խնդիրները սկսվել էին դեռ հարձակումներից ամիսներ առաջ։ Ապրիլի վերջից ռուսական շուկայում հայկական խանութների տեսանելիությունը կտրուկ նվազել էր նոր մաքսային պահանջների պատրվակով, ինչը շատերը կապում են հայկական ապրանքների նկատմամբ կիրառված անուղղակի սահմանափակումների հետ։ Իրավիճակը ավելի կասկածելի է դառնում այն փաստի լույսի ներքո, որ հարձակումներից ընդամենը 11 օր առաջ ընկերությունը փոխել է պայմանագիրը՝ իրեն ազատելով անօդաչուների հարվածներից առաջացած վնասների համար պատասխանատվությունից։
Wildberries-ի շուրջ ընթացող կորպորատիվ հակամարտությունները, որոնք ներառում են սեփականության իրավունքի վերաբերյալ բացահայտ սկանդալներ, լրացուցիչ անորոշություն են ստեղծում։ Ընկերության շուրջ հյուսվող տարատեսակ վարկածները՝ իշխանական օղակների հնարավոր առնչության մասին, վկայում են այն մասին, որ վաճառողները դարձել են խոշոր աշխարհաքաղաքական և ներքին բիզնես-վեճերի պատանդը։ Առայժմ հայտնի չէ, թե արդյոք տուժածները որևէ իրավական ճանապարհով կկարողանան վերականգնել իրենց կրած ահռելի ֆինանսական կորուստները։
Ստեղծված իրավիճակը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող են փոքր բիզնեսները ակնթարթորեն կորցնել ամեն ինչ՝ դառնալով տեխնոկրատական որոշումների և ռազմական գործողությունների թիրախ։ Այստեղ հարց է առաջանում՝ արդյոք Wildberries-ի պայմանագրային փոփոխությունը նախապես ծրագրված քայլ էր՝ ռիսկերը վաճառողների վրա բարդելու համար։
Ակնհայտ է, որ հայ արտադրողները հայտնվել են անհավասար մրցակցային պայմաններում, որտեղ իրավական պաշտպանությունը դառնում է անհնարին։ Հաջորդող շաբաթները ցույց կտան, թե արդյոք կլինեն կոլեկտիվ իրավական քայլեր, թե տուժածները ստիպված կլինեն համակերպվել ամբողջական կորստի հետ։
