Հայաստանի նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը ելույթ է ունեցել Հայաստանի դիվանագիտական ներկայացուցչությունների ղեկավարների տարեկան աշխատաժողովում: Նա ընդգծել է, որ արագ փոխվող աշխարհում փոխվում են միջազգային հարաբերությունների տրամաբանությունն ու դիվանագիտության գործիքակազմը: Ըստ նրա՝ փոխվում է նաև Հայաստանը որպես ինքնիշխան պետություն, որի վկայությունն են վերջին մեկ տարվա ընթացքում երկրում տեղի ունեցած անհավանական փոփոխությունները:
Խաչատուրյանը նշել է, որ դիվանագիտությունը չի սահմանափակվում միայն քաղաքական հարաբերություններով, քանի որ դրանք սերտորեն կապված են տնտեսական գործոնի հետ: Հենց այդ պատճառով Կառավարությունը որոշում է կայացրել Արտաքին գործերի նախարարության գործառույթներին ավելացնել միջազգային առևտրի ընդգրկումը: 1990-1991 թվականներին այդ գործառույթն իրականացնում էր Հայաստանի տնտեսական արտաքին կապերի նախարարությունը, որից հետո այն հանձնվել էր կառավարությանը: Նախագահը完全 համամիտ է վարչապետի այն տեսակետին, որ դեսպանների աշխատանքը պետք է գնահատվի նաև առևտրատնտեսական հարաբերությունների ծավալով ու աճով:
Անդրադառնալով ներքին իրավիճակին՝ Խաչատուրյանը մեջբերել է տնտեսագետ Տարոն Աճեմօղլուի խոսքերը, ով դեռ 2013 թվականին նշել էր, որ Հայաստանի խնդիրը քաղաքական է, այլ ոչ թե աշխարհագրական կամ մշակութային: Նախագահի գնահատմամբ՝ 1991 թվականի անկախության հանրաքվեից հետո երկիրը վերածվել էր կլանային ու կոռումպացված համակարգի, որի գոյությունը պայմանավորված էր միայն «երրորդ ուժով»: Իրավիճակը փոխվեց 2018 թվականի թավշյա հեղափոխությունից հետո, երբ իշխանությունը հետևողական պայքար սկսեց կոռուպցիայի և հովանավորչության դեմ:
Խաչատուրյանի խոսքով՝ 1994-2022 թվականներին Հայաստանը տառապում էր «երկվության բարդույթով», քանի որ ներքին կյանքում պահանջատեր էր, իսկ արտաքին աշխարհում հանդես էր գալիս որպես միջազգային իրավունքի սուբյեկտ: 2022 թվականի Պրահայի գագաթաժողովը դարձավ այն սկզբնակետը, որը հնարավորություն տվեց հանդես գալ որպես ինքնիշխան ու կանխատեսելի երկիր, որը պատրաստ է առերեսվել իրականության հետ և կայացնել պրագմատիկ որոշումներ:
Դիվանագիտական ծառայության առջև տնտեսական ցուցանիշներով աշխատանքը գնահատելու հստակ պահանջ դնելը ցույց է տալիս, որ արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները վերաձևակերպվում են։ Քաղաքական հռետորաբանությունից անցումը կոնկրետ առևտրաշրջանառության աճին պահանջելու է դեսպանատների աշխատանքի ձևաչափի լուրջ փոփոխություն։
Միևնույն ժամանակ, 2022 թվականի Պրահայի գագաթաժողովին արված հղումը և «երկվության բարդույթի» մասին խոսույթը ընդգծում են արտաքին քաղաքականության վերջնական պրագմատիկացման միտումը։ Առաջիկայում պարզ կդառնա, թե որքանով կհաջողվի տնտեսական դիվանագիտության նոր գործիքակազմով ապահովել հայտարարված ինքնիշխանությունն ու կայունությունը։
