Գիտնականները Եգիպտոսի անապատի կենտրոնում հայտնաբերել են առնվազն յոթ տեսակի հնագույն շնաձկների քարացած ատամներ, որոնք այստեղ ապրել են միլիոնավոր տարիներ առաջ։ Այս արժեքավոր գտածոն հստակ վկայում է, որ ժամանակակից Աբու-Տարտուր սարահարթի տարածքը հեռավոր անցյալում եղել է հարուստ ծովային էկոհամակարգի մի մասը։
Քարացած մնացորդները հետազոտողները հայտնաբերել են 2020–2022 թվականներին անցկացված պեղումների ընթացքում՝ ուշ կավճե ժամանակաշրջանի ապարներում։ Նրանք գտել են 14 ատամ, որոնք պատկանել են առնվազն հինգ տեսակի շնաձկների, որոնք նախկինում այս տարածաշրջանում երբեք չէին հանդիպել։ Եվս երկու տեսակ մասնագետները հայտնաբերել էին ավելի վաղ իրականացված արշավախմբերի ընթացքում։
Հատկապես ուշագրավ է Scapanorhynchus raphiodon-ի ատամի հայտնաբերումը, որը ժամանակակից գոբլին-շնաձկների հին ազգականն է։ Այս տեսակն առաջին անգամ է հայտնաբերվել Աֆրիկայի տարածքում։ Միևնույն ժամանակ, ևս երկու տեսակ՝ Serratolamna serrata-ն և Squalicorax bassanii-ն, նախկինում Եգիպտոսում երբևէ չէին հայտնաբերվել։
Աբու-Տարտուր սարահարթը գտնվում է Եգիպտոսի Արևմտյան անապատում և կապված է ուշ կավճե ժամանակաշրջանի Դուվի երկրաբանական ֆորմացիայի հետ։ Այդ դարաշրջանում Համաշխարհային օվկիանոսի մակարդակը զգալիորեն ավելի բարձր էր, քան այսօր, և ծանծաղ ծովերը ծածկում էին այն տարածքները, որոնք այժմ ամբողջովին չորային են։ Նույն շրջանում ավելի վաղ մասնագետները հայտնաբերել էին տարբեր ձկների, ծովային կրիաների և ծովային այլ սողունների մնացորդներ։
Related News
Հետազոտողների կարծիքով՝ մեկ վայրում միանգամից յոթ տեսակի շնաձկների առկայությունը վկայում է այստեղ մեծ քանակությամբ որսով հարուստ ու բարդ էկոհամակարգի գոյության մասին։ Սակայն դա պարտադիր չէ, որ նշանակի, թե բոլոր շնաձկները ապրել են միաժամանակ, քանի որ նրանց ատամները կարող էին կուտակվել ապարների միևնույն շերտում երկար ժամանակահատվածում։
Անապատի մեջտեղում ծովային հսկաների մնացորդների հայտնաբերումը լավագույնս հիշեցնում է, թե որքան արմատապես է փոխվել մեր մոլորակի երկրաբանական դեմքը միլիոնավոր տարիների ընթացքում։ Սա պարզապես հնագիտական պատահական գտածո չէ, այլ կարևոր ապացույց այն մասին, որ ներկայիս չորային տարածքները դարեր առաջ եռացել են ծովային կյանքով։
Հատկապես ուշագրավ է, որ հետազոտողները չեն շտապում վերջնական եզրահանգումներ անել բոլոր տեսակների միաժամանակյա համատեղ կյանքի մասին։ Նման զգուշավորությունը ցույց է տալիս, որ նստվածքային ապարների ուսումնասիրությունը դեռ նոր շերտեր ու պատասխաններ է պահանջում։ Աբու-Տարտուր սարահարթում սպասվող հետագա պեղումները կարող են ամբողջությամբ վերափոխել տարածաշրջանի հնագույն կլիմայի ու էկոհամակարգի մասին մեր պատկերացումները։
