Մագնիսական խցիկում հետազոտողներին հաջողվել է պահպանել վերահսկվող միջուկային սինթեզի գործընթացը ավելի քան 10 րոպե շարունակ։ Սա լուրջ քայլ է դեպի անսպառ ու անվտանգ էկոլոգիական էներգիա, որը տեսականորեն կարող է ընդմիշտ փոխել էներգետիկայի ոլորտը։
Խոսքը աշխարհում ամենահզոր կոմպակտ թերմոմիջուկային ռեակտորի մասին է, որը կառուցված է այնպես, որ պլազման մնա կայուն հոսքի մեջ, այլ ոչ թե ցրվի մի քանի վայրկյան անց, ինչպես երկար տարիներ լինում էր նմանատիպ փորձերում։ Մագնիսական դաշտի միջոցով տաք պլազման պահվում է խցիկի ներսում, և հենց այս պահման տևողությունն է, որ մինչ օրս մնում էր գլխավոր խոչընդոտը։
10 րոպեն առաջին հայացքից փոքր թիվ է, բայց միջուկային սինթեզի համար սա լուրջ ցուցանիշ է։ Եթե պլազման կարողանում է այդքան երկար մնալ վերահսկվող վիճակում, ապա ի հայտ է գալիս հնարավորություն՝ աստիճանաբար անցնելու արդյունաբերական կիրառությանը մոտ փորձարկումների։
Նման ռեակտորների գաղափարը հիմնված է Արեգակի վրա ընթացող գործընթացների վրա, որտեղ թեթև միջուկները միաձուլվում են՝ անջատելով հսկայական էներգիա։ Երկրի վրա այդ գործընթացը վերարտադրելը դժվար է հենց այն պատճառով, որ պլազման՝ նյութի գերտաք վիճակը, դժվար է պահել։ Կոմպակտ ռեակտորները այս խնդիրը լուծելու փորձերից են, և դրանց հզորության ու կայունության ցուցանիշները վերջին տարիներին արագ աճում են։
Առայժմ հայտնի չէ, թե կոնկրետ որքան էներգիա է ծախսվել այս փորձի ընթացքում և որքան է ստացվել։ Այդ հարաբերակցությունը միջուկային սինթեզի գլխավոր չափանիշներից է, և հենց դրանից է կախված՝ տեխնոլոգիան երբ կդառնա առևտրային։
Միջուկային սինթեզի շուրջ լավատեսությունը տարիներ շարունակ զսպում էր մի պարզ հանգամանք. լաբորատորիաներում ստացված արդյունքները հաճախ չէին հատում այն սահմանը, որտեղ ծախսված էներգիան գերազանցում է ստացվածին։ 10 րոպե կայուն պլազման այդ սահմանը ինքնին չի հաղթահարում, բայց ցույց է տալիս, որ վերահսկողությունը դառնում է ավելի վստահելի։
Կոմպակտ ռեակտորների ուղղությունը հետաքրքիր է նրանով, որ խոստանում է ոչ թե հսկայական, տասնամյակներով կառուցվող կայաններ, այլ ավելի փոքր ու ճկուն լուծումներ։ Եթե այս ճանապարհը շարունակվի նույն տեմպով, էներգետիկայի շուկայում կարող են հայտնվել նոր խաղացողներ, որոնց հետ հաշվի կսկսեն նստել նաև ավանդական էներգիայի աղբյուրները։
Իսկական հարցը, սակայն, էներգիայի հաշվեկշիռն է։ Քանի դեռ հայտնի չէ ծախսված ու ստացված էներգիայի հարաբերակցությունը, դժվար է ասել՝ մենք տեսնում ենք տեխնոլոգիական թռիչք, թե ևս մեկ լաբորատոր հաջողություն, որը դեռ երկար ճանապարհ ունի մինչև իրական ցանց։
