Ջեյմս Ուեբի տիեզերական աստղադիտակի նոր դիտարկումները կարող են նոր հարցեր առաջացնել Տիեզերքի առաջացման մասին։ Աստղադիտակը վաղ Տիեզերքի խորքում դիտարկված գալակտիկաների մեծ մասում հայտնաբերել է պտույտի նույն ուղղության նախապատվություն, ինչը չի համապատասխանում պատահական բաշխման սպասմանը։
JADES հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվել է 263 գալակտիկա, որոնցից մոտ երկու երրորդը պտտվում է ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ, իսկ մյուս երրորդը՝ հակառակ ուղղությամբ։ Եթե Տիեզերքում ուղղությունը պատահական լիներ, գիտնականները կսպասեին մոտավորապես 50/50 հարաբերակցության։
Հետազոտության ղեկավար Լիոր Շամիրը նշել է, որ այս երևույթի երկու հիմնական հնարավոր բացատրություն կա։ Դրանցից մեկի համաձայն՝ Տիեզերքը կարող էր ծնվել պտտվող վիճակում, ինչը համընկնում է սև խոռոչների տիեզերաբանության որոշ գաղափարների հետ։ Այդ տեսության համաձայն՝ մեր դիտարկելի Տիեզերքը կարող է գտնվել ավելի մեծ «ծնող» Տիեզերքի սև խոռոչի ներսում։
Այս մոտեցումը ենթադրում է նաև, որ Տիեզերքի յուրաքանչյուր սև խոռոչ կարող է կապված լինել նոր՝ «մանուկ» Տիեզերքի առաջացման հետ։ Նիկոդեմ Պոպլավսկու տեսության համաձայն՝ նյութը սև խոռոչի ներսում կարող է չսեղմվել մինչև եզակիություն, այլ հասնել չափազանց բարձր, բայց վերջավոր խտության, ապա սկսել ընդարձակվել, ինչը տեսականորեն կարող է կապված լինել Մեծ պայթյունի հետ։
Related News
Միևնույն ժամանակ, կա նաև մեկ այլ բացատրություն․ գալակտիկաների պտույտի թվացյալ անհամաչափությունը կարող էր կապված լինել հենց Ծիր Կաթինի պտույտի ազդեցության հետ։ Եթե դա հաստատվի, անհրաժեշտ կլինի վերաորակավորել հեռավոր Տիեզերքի հեռավորությունների չափումները, ինչը կարող է առնչվել նաև Տիեզերքի ընդարձակման արագությունների և գալակտիկաների տարիքի որոշ չլուծված հարցերի հետ։ Հետազոտությունը հրապարակվել է Monthly Notices of the Royal Astronomical Society ամսագրում։
Այս դիտարկման ամենահետաքրքիր կողմն այն է, որ խոսքը պարզապես գալակտիկաների պտույտի վիճակագրական տարբերության մասին չէ․ եթե անհամաչափությունը հաստատվի և այն հնարավոր չլինի բացատրել դիտարկման պայմաններով, հարցը կվերածվի Տիեզերքի կառուցվածքի մասին ավելի լայն քննարկման։ Այդ դեպքում արդեն պետք է հասկանալ՝ արդյոք մենք տեսնում ենք Տիեզերքի ծննդյան ժամանակից պահպանված ինչ-որ նախընտրելի ուղղություն, թե մեր սեփական գալակտիկայի պտույտն է ազդում չափումների վրա։
Այստեղ դեռևս ամենակարևոր անորոշությունը հենց պատճառի հարցն է։ Նույն տվյալները կարող են տարբեր տեսական մեկնաբանությունների հիմք դառնալ, իսկ դրանցից որևէ մեկը հաստատելու համար անհրաժեշտ է պարզել, թե դիտարկված անհամաչափությունը իրական տիեզերական երևույթ է, թե չափումների վրա ազդող գործոն։ Այդ տարբերությունը էական է, քանի որ առաջին տարբերակը կպահանջի վերանայել Տիեզերքի վերաբերյալ որոշ ներկայիս պատկերացումներ, իսկ երկրորդը՝ հեռավորությունների չափման մոտեցումները։
